Η επιτροπή εθνικής ανθεκτικότητας της Βουλής των Λόρδων προειδοποίησε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι απροετοίμαστο απέναντι σε «δυνητικά καταστροφικούς κινδύνους», όπως οι κυβερνοεπιθέσεις, οι κλιματικές καταστροφές και οι πολεμικές συγκρούσεις, καλώντας την κυβέρνηση να «κινηθεί γρήγορα για να ανατρέψει την κατάσταση».
Η έκθεση της επιτροπής ανέδειξε τρωτά σημεία, στα οποία περιλαμβάνονται οι κλιμακούμενες απειλές από εχθρικά κράτη, οι εύθραυστες εφοδιαστικές αλυσίδες και τα ασυντόνιστα σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Η πανδημία της Covid-19 είχε αποκαλύψει πόσο ευάλωτο είναι το Ηνωμένο Βασίλειο σε μια μεγάλη καταστροφή, αποτελώντας ένα οδυνηρό πάθημα το οποίο όμως δεν έγινε μάθημα.
Τότε, η κυβέρνηση δυσκολεύτηκε να ανταποκριθεί καθώς οι εφοδιαστικές αλυσίδες διαταράχθηκαν, οι πτέρυγες των νοσοκομείων υπερφορτώθηκαν και οι εργαζόμενοι σε κρίσιμους τομείς έμειναν χωρίς επαρκή εξοπλισμό.
Έκτοτε, οι απειλές έχουν συσσωρευτεί. Μόνο τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες, χάκερ πήραν τον έλεγχο ψυγείων σε σούπερ μάρκετ σε όλη την Ευρώπη, φάρσες για βόμβες προκάλεσαν αναστάτωση σε δεκάδες πτήσεις στην ήπειρο, η αεροπορική βάση RAF Fairford επηρεάστηκε από συναγερμό ασφαλείας που συνδέεται με το Ιράν, ενώ ανακαλύφθηκε κενό ασφαλείας στον κώδικα που αποτελεί τη βάση για το μεγαλύτερο μέρος του διαδικτύου.
Τα περιστατικά αυτά σημειώθηκαν με φόντο μια κλιμακούμενη εκστρατεία δολιοφθορών, εμπρησμών και άλλων «επιθέσεων γκρίζας ζώνης» που συνδέονται με το Κρεμλίνο.
Σε ευρύτερο επίπεδο, οι κυβερνοεπιθέσεις πλήττουν πλέον τις μισές βρετανικές επιχειρήσεις ετησίως, ενώ η ακραία ζέστη γίνεται ολοένα και πιο συχνή καθώς το κλίμα θερμαίνεται, με τους αγρότες να προειδοποιούν για ελλείψεις τροφίμων κατά τη διάρκεια των καυσώνων του φετινού καλοκαιριού.
Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας δήλωσε πρόσφατα ότι «οι απειλές και οι κίνδυνοι για αυτή τη χώρα είναι μεγαλύτεροι από όσους έχω γνωρίσει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου».
Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο, η Εθνική Ελεγκτική Υπηρεσία ανέφερε ότι άσκηση που διεξήχθη το 2023 διαπίστωσε πως το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα ήταν σε θέση να διατηρήσει «κρίσιμες υπηρεσίες όπως η τροφοδοσία, η υδροδότηση και άλλες βασικές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια μιας εθνικής διακοπής ρεύματος».
Εστιάζοντας στα επιμέρους στοιχεία, η επιτροπή εθνικής ανθεκτικότητας υπογράμμισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εισάγει από την Κίνα το 80% των δραστικών ουσιών για την πενικιλίνη και άλλα αντιβιοτικά, ενώ μόλις εννέα αλυσίδες λιανικής αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 95% των πωλήσεων τροφίμων, χρησιμοποιώντας 131 κέντρα διανομής τα οποία θα αποτελούσαν εύκολους στόχους.
Ταυτόχρονα, η επιτροπή σημείωσε στην έκθεσή της ότι, παρόλο που υπάρχουν δεκάδες σχέδια, πλαίσια και επιτροπές, τα κακά νέα είναι πως «τα περισσότερα από αυτά δεν συνδέονται μεταξύ τους».
Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι ειδικοί φοβούνται ένα σενάριο όπου πολλαπλές κρίσεις θα εκδηλωθούν ταυτόχρονα. «Μια κυβερνοεπίθεση μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε διακοπή ρεύματος, στη συνέχεια σε παράλυση των μεταφορών και έπειτα σε άδεια ράφια τροφίμων στα καταστήματα», τόνισε η πρόεδρος της επιτροπής, βαρόνη Τζιν Κάζινς.
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, η επιτροπή εθνικής ανθεκτικότητας ζητά από την κυβέρνηση να ορίσει έναν υπουργό αρμόδιο για την ανθεκτικότητα, να αναπτύξει πιο συντονισμένο σχεδιασμό και να διαφοροποιήσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες για κρίσιμα στρατηγικά προϊόντα, όπως τα φάρμακα.
Σημαντική βοήθεια θα προσέφερε και η καλύτερη επικοινωνία. Για χρόνια, στο κυβερνητικό επιτελείο του Whitehall επικρατούσε η αντίληψη ότι το κοινό δεν πρέπει να τρομοκρατείται. Ωστόσο, η εκστρατεία «Be Ready» δείχνει ότι οι πολίτες ανταπορκίνονται: οι πωλήσεις κονσερβοποιημένων τροφίμων και ραδιοφώνων εκτοξεύτηκαν μετά την προτροπή της κυβέρνησης για προμήθειες διάρκειας τριών ημερών σε περίπτωση κρίσης. Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να ακολουθήσει το παράδειγμα της Σουηδίας, η οποία το 2024 διένειμε ενημερωτικά φυλλάδια σε εκατομμύρια ανθρώπους, συμβουλεύοντάς τους πώς να αντεπεξέλθουν σε περίπτωση μιας απρόσμενης κρίσης.





