Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την παράνομη μετανάστευση και τη μαύρη οικονομία, η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ σχεδιάζει την καθιέρωση υποχρεωτικών ψηφιακών ταυτοτήτων για όλους τους ενήλικες που επιθυμούν να εργαστούν στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η κίνηση αυτή αναμένεται να ανακοινωθεί από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό σε ομιλία του την Παρασκευή, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στην προσέγγιση της χώρας όσον αφορά την επαλήθευση του δικαιώματος διαμονής και εργασίας.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οποιοσδήποτε αναζητά νέα εργασία θα υποχρεούται να προσκομίσει την ψηφιακή του ταυτότητα, η οποία θα ελέγχεται αυτόματα μέσω μιας κεντρικής βάσης δεδομένων με τα άτομα που έχουν νόμιμο δικαίωμα εργασίας στη χώρα. Η λεγόμενη “Brit card” στοχεύει να θέσει τέλος στην παράνομη απασχόληση μεταναστών.
Αν και αρχικά αναμένεται να περιοριστεί στους ενήλικες που αναζητούν εργασία, υποστηρικτές του μέτρου, όπως το Ινστιτούτο του Τόνι Μπλερ, πιστεύουν ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια “υπερ-ψηφιακή ταυτότητα” για πρόσβαση σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, από την αίτηση για επιδόματα μέχρι την αναφορά προβλημάτων στον δρόμο.
Για την εφαρμογή του σχεδίου, το οποίο η κυβέρνηση φιλοδοξεί να τεθεί σε ισχύ μέχρι το τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου, θα απαιτηθεί νομοθεσία που θα καθιστά υποχρεωτική για τους εργαζόμενους ενήλικες την απόκτηση της ψηφιακής ταυτότητας, η οποία θα παρέχεται δωρεάν από το κράτος.
Αντιδράσεις και ανησυχίες
Το σχέδιο, ωστόσο, βρίσκει αντίθετους τους Τόρις και το κόμμα Reform UK, καθώς και ομάδες για τα πολιτικά δικαιώματα, που εκφράζουν ανησυχίες για πιθανή επέκταση της χρήσης της ταυτότητας σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες.
Ο σκιώδης υπουργός Δικαιοσύνης, Ρόμπερτ Τζένρικ, δήλωσε ότι οι ψηφιακές ταυτότητες δεν θα “σταματήσουν τις βάρκες”, υποστηρίζοντας ότι οι περισσότεροι εργοδότες που απασχολούν παράνομα άτομα το κάνουν εν γνώσει τους και με δόλο.
“Το να ζητήσουμε απλώς από αυτούς τους εργοδότες να ελέγχουν τις ταυτότητες αντί για τους τρέχοντες ελέγχους που ήδη υποχρεούνται να κάνουν, δεν θα κάνει καμία απολύτως διαφορά”, τόνισε.
Από την πλευρά του, ο ηγέτης του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, δήλωσε κατηγορηματικά αντίθετος. Εκπρόσωπος του κόμματός του χαρακτήρισε “γελοίο” το ότι όσοι ήδη παραβιάζουν τη μεταναστευτική νομοθεσία θα συμμορφωθούν ξαφνικά, ή ότι οι ψηφιακές ταυτότητες θα έχουν κάποιο αντίκτυπο στην παράνομη εργασία. “Το μόνο που θα κάνει είναι να περιορίσει περαιτέρω τις ελευθερίες των νομοταγών Βρετανών”, πρόσθεσε.
Η Σίλκι Κάρλο, διευθύντρια της οργάνωσης Big Brother Watch, προειδοποίησε ότι το μέτρο θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, “δημιουργώντας μια εγχώρια υποδομή μαζικής παρακολούθησης που πιθανότατα θα επεκταθεί από την ιθαγένεια στα επιδόματα, τους φόρους, την υγεία, πιθανώς ακόμη και στα δεδομένα του διαδικτύου και αλλού”.
Το ιστορικό και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελευταία κυβέρνηση των Εργατικών επιχείρησε να εισαγάγει δελτία ταυτότητας, με τα πρώτα να εκδίδονται το 2009, αλλά το σχέδιο εγκαταλείφθηκε από τον εισερχόμενο συνασπισμό υπό την ηγεσία των Συντηρητικών με το σκεπτικό ότι αποτελούσε “διάβρωση των πολιτικών ελευθεριών”.
Ωστόσο, η σημερινή κυβέρνηση φαίνεται να πιστεύει ότι η κοινή γνώμη έχει αλλάξει και ότι οι ψηφιακές ταυτότητες είναι απαραίτητες. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι έως και το 80% του κοινού υποστηρίζει τα ψηφιακά διαπιστευτήρια για το δικαίωμα στην εργασία.
Η Βρετανία είναι μία από τις λίγες χώρες στην Ευρώπη χωρίς εθνικό σύστημα δελτίων ταυτότητας, κάτι που επικριτές, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων Γάλλων πολιτικών, ισχυρίζονται ότι επέτρεψε την άνθηση της μαύρης αγοράς εργασίας, καθιστώντας το Ηνωμένο Βασίλειο ελκυστικό για τους παράνομους μετανάστες.
Τεχνικές λεπτομέρειες και εφαρμογή
Λεπτομερή σχέδια για την υποχρεωτική, καθολική και δωρεάν ψηφιακή ταυτότητα παρουσιάστηκαν νωρίτερα φέτος σε έκθεση της δεξαμενής σκέψης Labour Together.
Σύμφωνα με το σχέδιο αυτό, η ψηφιακή ταυτότητα θα μπορούσε να αποθηκευτεί ως εφαρμογή σε smartphone και να χρησιμοποιείται για τον αυτόματο έλεγχο του δικαιώματος εργασίας ενός ατόμου έναντι των κυβερνητικών αρχείων.
Το σύστημα θα μπορούσε επίσης να διασταυρώνει την αποθηκευμένη ταυτότητα με τα φορολογικά αρχεία των εταιρειών για τον εντοπισμό επιχειρήσεων με εργαζόμενους που δεν έχουν υποβληθεί σε ελέγχους.
Οι σχεδιαστές του συστήματος επιμένουν ότι θα είναι ασφαλές, καθώς κάθε άτομο θα έχει μια ιδιωτική ψηφιακή ταυτότητα για την αλληλεπίδραση με τις δημόσιες υπηρεσίες, η οποία απλώς θα αποδεικνύει ποιοι είναι χωρίς να αποκαλύπτει προσωπικές πληροφορίες.
Ο Μόργκαν Γουάιλντ, επικεφαλής σύμβουλος πολιτικής στο Labour Together, δήλωσε ότι θα ήταν “εξαιρετικά εύκολο” να εκδοθούν ψηφιακές ταυτότητες για το 85% του πληθυσμού, καθώς διαθέτουν διαβατήρια. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι θα υπάρχει ένα 15% για το οποίο η διαδικασία θα είναι δυσκολότερη.
Για όσους δεν επιθυμούν να φέρουν ψηφιακή ταυτότητα ή δεν χρησιμοποιούν ψηφιακά μέσα, θα υπάρχει η δυνατότητα παροχής φυσικής κάρτας.
Η υπουργός εσωτερικών, Σαμπάνα Μαχμούντ, εμφανίζεται υποστηρικτική στο σχέδιο, δηλώνοντας ότι ένα σύστημα ψηφιακής ταυτότητας μπορεί να βοηθήσει στην επιβολή της νομοθεσίας για την παράνομη εργασία και τη μετανάστευση.
Αντίθετα, η ηγέτιδα του Συντηρητικού Κόμματος, Κέμι Μπέιντενοχ, χαρακτήρισε την ανακοίνωση “ένα απελπισμένο τέχνασμα που δεν θα κάνει τίποτα για να σταματήσει τις βάρκες”, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο σοβαρό βήμα απαιτεί μια σωστή εθνική συζήτηση.
Το σχέδιο για την «Brit Card» θα απαιτήσει δημόσια διαβούλευση και νομοθετική ρύθμιση για την εφαρμογή του.
