Η πολιτική αβεβαιότητα στη Βρετανία συνεχίζεται με τις εξελίξεις να είναι ραγδαίες στο εσωτερικό των Εργατικών, την ίδια ώρα που η χώρα μένει σχεδόν ακυβέρνητη μέχρι να μπουν τα πράγματα σε μία σειρά.
Αν μπουν, δηλαδή.
Ο Άντι Μπέρναμ καλείται μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες να προετοιμαστεί για να κυβερνήσει, αναλαμβάνοντας τα ηνία μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ και έχοντας ως βασική αποστολή να ανακόψει την άνοδο του Νάιτζελ Φάρατζ.
Υπάρχει ακόμη η πιθανότητα να θέσει και κάποιος άλλος υποψηφιότητα για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Αλ Καρνς και Ντάρεν Τζόουνς ακούγονται ως πιθανοί διεκδικητές από τη δεξιά πτέρυγα του κόμματος, έπειτα και από τη χθεσινή δήλωση στήριξης του Γουές Στρίτινγκ προς τον Μπέρναμ.
Ωστόσο, οι πιθανότητες να πάει μακριά οποιοσδήποτε από τους δύο φαντάζουν ολοένα και πιο μικρές, καθώς μια σειρά από στελέχη πιστά στον Στάρμερ (όπως ο Ντέιβιντ Λάμι) έχουν αρχίσει να συντάσσονται με τον Μπέρναμ.
Το… μοναδικό πρόβλημα είναι ότι ο νεόκοπος «μεσσίας» των Εργατικών δεν είναι έτοιμος για τη διακυβέρνηση. Και αυτό δεν αποτελεί απλώς μια άποψη.
Οι ίδιοι οι υποστηρικτές του παραδέχονται ότι επιθυμούσε ένα τρίμηνο διάστημα προετοιμασίας και πίεζαν τον Στάρμερ να αποχωρήσει από το νούμερο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ λίγο πριν από το συνέδριο του κόμματος τον Σεπτέμβριο.
Αντίθετα, ο απερχόμενος πρωθυπουργός τού έδωσε μόλις κάτι περισσότερο από τρεις εβδομάδες (εφόσον δεν υπάρξει εσωκομματική διαδικασία).
«Η οπτική του Κιρ ήταν ότι, αφού τον ήθελαν εκτός και εφόσον έκανε τόσο κακή δουλειά, γιατί να περιμένει μέχρι τον Σεπτέμβριο;», ανέφερε πηγή των Εργατικών όπως γράφουν οι Times.
Ίσως το πιο σημαντικό ζήτημα αυτή τη στιγμή είναι ότι ο Μπέρναμ πρέπει να παρουσιάσει ένα συνεκτικό οικονομικό πρόγραμμα. Ένα σχέδιο που θα ανακουφίσει τις πιέσεις από το κόστος διαβίωσης και θα αντιμετωπίσει τα χρόνια προβλήματα της Βρετανίας αναφορικά με τη χαμηλή παραγωγικότητα και την υποτονική αύξηση των μισθών και του ΑΕΠ.
Αυτό θα ξεκινήσει την επόμενη εβδομάδα με μια ομιλία στην οποία θα δεσμευτεί για την ανάπτυξη της οικονομίας και την αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων της Ρέιτσελ Ριβς, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει την ανησυχία των αγορών.
Στην κορυφή της ατζέντας του βρίσκεται επίσης ο σχηματισμός του υπουργικού συμβουλίου. Σύμφωνα με πολλά δημοσιεύματα, για τη νευραλγική θέση του υπουργείου οικονομικών θα επιλέξει μεταξύ του Γουές Στρίτινγκ, του Εντ Μίλιμπαντ και της Σαμπάνα Μαχμούντ.
Αναμένεται επίσης να βρει ρόλους για βασικούς υποστηρικτές του από την κεντροαριστερή πτέρυγα των Εργατικών (soft-left), όπως η Μιάτα Φάνμπουλε, η Λούσι Πάουελ, η Ανελίζ Μίντγκλεϊ και η Λουίζ Χέιγκ.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, θα πρέπει επίσης να ενώσει τα μέλη του κόμματος και να συγκεντρώσει τη στήριξη της κοινοβουλευτικής ομάδας των Εργατικών.
Αν και αυτή τη στιγμή τάσσονται στο πλευρό του περίπου 200 βουλευτές, ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει τους μισούς από αυτούς που διαθέτει το κόμμα.
Αρκετοί νιώθουν έντονη δυσαρέσκεια απέναντί του για τις μεθοδεύσεις του να ρίξει τον Στάρμερ και να αποσταθεροποιήσει το κόμμα τους τελευταίους μήνες.
Πλέον, καλείται να ξεκινήσει μια μεγάλη «επίθεση γοητείας» για να γεφυρώσει τα χάσματα και να βάλει τέλος στον φαύλο κύκλο των συχνών αλλαγών ηγεσίας στη βρετανική πολιτική σκηνή.
Στην πραγματικότητα, αυτό ίσως αποδειχθεί ακατόρθωτο χωρίς μια δική του ισχυρή εντολή. Η προκήρυξη και η νίκη σε πρόωρες εκλογές ίσως είναι ο μόνος τρόπος να επιβάλει την εξουσία του στο κόμμα και να αποδείξει τη νομιμοποίησή του στη χώρα.
Η επόμενη μέρα για τον Στάρμερ
Τα πράγματα εξελίχθηκαν τόσο γρήγορα χθες, που η ομιλία παραίτησης του Στάρμερ μοιάζει ήδη μακρινή ανάμνηση.
Ήταν στις 9:30 το πρωί της Δευτέρας όταν βγήκε από την πρωθυπουργική οικία και ανακοίνωσε στη χώρα ότι η θητεία του ως πρωθυπουργός είχε λάβει τέλος και ότι η επιρροή του στο Εργατικό Κόμμα είχε καταρρεύσει πλήρως.
Όλοι το ήξεραν ήδη από το Σαββατοκύριακο, άλλωστε, και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φρόντισε να μην μείνει καμία αμφιβολία.
Υπήρξε μία φράση στην ομιλία του Κιρ Στάρμερ που ξεχώρισε. Δεν βρισκόταν στα επιτεύγματα που απαρίθμησε ούτε στις προσπάθειές του να κάνει το κόμμα εκλέξιμο.
«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι το καταλληλότερο πρόσωπο για να μας οδηγήσει στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής μου ομάδας σε αυτό το ερώτημα. Και τη δέχομαι με καλή διάθεση», είπε.
Αυτή, σε τελική ανάλυση, είναι η αιτία που εξαναγκάζεται σε παραίτηση μόλις δύο χρόνια μετά από μια σαρωτική εκλογική νίκη.
Πολλοί από τους επικριτές του στο κόμμα θα πουν ότι το εσωκομματικό πραξικόπημα συνέβη επειδή δεν ήταν ικανός για τη θέση, επειδή ποτέ δεν είχε ξεκάθαρη εικόνα για το τι ήθελε να πετύχει στην εξουσία, καθυστερούσε στις αποφάσεις και έκανε συχνά «κωλοτούμπες» στα δύσκολα.
Όμως, ακόμα κι αν όλα αυτά ισχύουν, πιστεύει κανείς πραγματικά ότι θα απομακρυνόταν από την Ντάουνινγκ Στριτ αν δεν βρισκόταν δημοσκοπικά πίσω από το κόμμα Reform αυτή τη στιγμή;
Αυτή ήταν, πάνω απ’ όλα, μια αλλαγή ηγεσίας προερχόμενη από βουλευτές των Εργατικών που θεωρούν ότι ο Μπέρναμ είναι ο μόνος ικανός να νικήσει τον Νάιτζελ Φάρατζ.
Τι θα κάνει, όμως, ο Στάρμερ μετά την πρωθυπουργία;
Οι σύμμαχοί του ανέφεραν στους Times ότι ίσως βάλει στο στόχαστρο μια κορυφαία θέση σε κάποιον διεθνή οργανισμό, όπως ο ΟΗΕ.
Εξάλλου, ανέκαθεν ένιωθε πολύ πιο άνετα στις διεθνείς συνόδους κορυφής παρά στο Γουέστμινστερ (βλ. Ουκρανία).
Ένας σύμμαχός του αποκάλυψε ότι πιθανότατα θα αποχωρήσει εντελώς από το κοινοβούλιο μέσα στον επόμενο χρόνο.
Σε κάθε περίπτωση, όλα δείχνουν ότι θα απομακρυνθεί από την κεντρική πολιτική σκηνή.
Πριν το κάνει, όμως, υπόσχεται μια ομαλή μετάβαση στον διάδοχό του.
«Είπε ότι θα επιδιώξει να κάνει τη μετάβαση όσο το δυνατόν πιο εύκολη, δίνοντας την πλήρη υποστήριξή του σε όποιον ακολουθήσει», δηλώνει άνθρωπος από το περιβάλλον του.
