Μια επαναστατική θεραπεία που χαρακτηρίζεται ως «ζωντανό φάρμακο» και έχει τη δυνατότητα να θεραπεύσει τη λευχαιμία, έλαβε επίσημα το «πράσινο φως» από το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS).
Πρόκειται για μια ανοσοθεραπεία «επόμενης γενιάς» που λειτουργεί τροποποιώντας γενετικά τα κύτταρα του ασθενούς, ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στον καρκίνο.
Τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Σε μελέτη 94 ασθενών, το 77% όσων έλαβαν τη θεραπεία παρουσίασε βελτίωση. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι περισσότεροι από τους μισούς από αυτούς τους ασθενείς δεν εμφάνιζαν ανιχνεύσιμα σημάδια καρκίνου μετά από τριάμισι χρόνια.
Σε αντίθεση με άλλες επιθετικές αγωγές, η συγκεκριμένη χρειάζεται να χορηγηθεί στους ασθενείς μόνο μία φορά (σε δύο δόσεις) και έχει λιγότερες παρενέργειες.
Η θεραπεία βασίζεται στην τεχνολογία CAR T-cell. Στο εργαστήριο, οι επιστήμονες λαμβάνουν Τ-λεμφοκύτταρα από το αίμα του ασθενούς και προσθέτουν ένα νέο γονίδιο. Αυτό το γονίδιο εξοπλίζει τα Τ-κύτταρα με έναν «χιμαιρικό υποδοχέα αντιγόνου», ο οποίος λειτουργεί ως σύστημα εντοπισμού, βοηθώντας τα να βρουν και να καταστρέψουν καρκινικά κύτταρα που φυσιολογικά δεν θα εντόπιζαν.
Οι ασθενείς λαμβάνουν το φάρμακο (Obe-cel) ενδοφλεβίως σε δύο δόσεις, με διαφορά 10 ημερών, σε επιλεγμένα εξειδικευμένα κέντρα σε όλη την Αγγλία.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Φροντίδας συνέστησε τη χορήγηση του φαρμάκου σε άτομα ηλικίας 26 ετών και άνω. Η θεραπεία στοχεύει σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα ή ανθεκτική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία από Β-κύτταρα, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές. Εκτιμάται ότι πάνω από 150 άνθρωποι θα ωφεληθούν από τη θεραπεία μέσα στην επόμενη τριετία.
Ο καθηγητής Πήτερ Τζόνσον, κλινικός διευθυντής για τον καρκίνο στο NHS, δήλωσε: «Αυτή η θεραπεία αιχμής θα μπορούσε να δώσει στους ασθενείς με αυτή την επιθετική μορφή λευχαιμίας την ευκαιρία να ζήσουν χωρίς καρκίνο για περισσότερο χρόνο και, για κάποιους, θα μπορούσε να προσφέρει την ελπίδα της ίασης».
Τόνισε επίσης ότι πρόκειται για ένα «ζωντανό φάρμακο» που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς και καθοδηγεί τα Τ-κύτταρα να σκοτώσουν τον καρκίνο.
Ο Χάρι Μπράουν, 19 ετών, φοιτητής από το Χάρογκεϊτ, έλαβε το Obe-cel στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής το 2024. «Νιώθω τόσο τυχερός που είχα πρόσβαση σε μια τόσο θαυμαστή θεραπεία», δήλωσε. «Όχι μόνο λειτούργησε καλύτερα από ό,τι πίστευαν οι γιατροί μου, αλλά λειτούργησε και χωρίς πολλές από τις φρικτές παρενέργειες που μπορεί να έχεις από άλλες θεραπείες. Το μεγαλύτερο πράγμα που προσφέρει είναι η ελπίδα. Όταν αντιμετωπίζεις μια κατάσταση σαν τη δική μου, η ελπίδα είναι το πιο πολύτιμο πράγμα που μπορείς να έχεις».
Την εξέλιξη χαιρέτισαν τόσο η υφυπουργός υγείας, Άσλι Ντάλτον, όσο και η Φιόνα Χέιζελ, διευθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης Leukaemia UK, χαρακτηρίζοντάς την ως απόδειξη ότι το NHS βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ιατρικής καινοτομίας.
