Ένας Βρετανός επιστήμονας συγκαταλέγεται μεταξύ των τριών ερευνητών που τιμήθηκαν την Τρίτη με το Νόμπελ Φυσικής για την πρωτοποριακή τους έρευνα στο φαινόμενο της κβαντικής σήραγγας, η οποία προωθεί την εξέλιξη της ψηφιακής τεχνολογίας.
Ο John Clarke, μαζί με τους Michel H. Devoret και John M. Martinis, κέρδισαν το πολυπόθητο βραβείο για το έργο τους που ανοίγει νέους δρόμους στην επιστήμη. Οι τρεις φυσικοί θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 11 εκατομμυρίων σουηδικών κορονών (περίπου £871.400), όπως ανακοίνωσε η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών στη Στοκχόλμη.
«Για να το θέσω ήπια, ήταν η έκπληξη της ζωής μου», δήλωσε ο καθηγητής Clarke στους δημοσιογράφους αμέσως μετά την ενημέρωσή του για τη νίκη. Ο ίδιος εξήρε τη συμβολή των άλλων δύο βραβευθέντων, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «η συνεισφορά τους είναι απλώς τεράστια».
Ο καθηγητής Clarke πρόσθεσε: «Η ανακάλυψή μας αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, τη βάση της κβαντικής πληροφορικής. Το πώς ακριβώς εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο αυτή τη στιγμή δεν μου είναι απολύτως σαφές». Ωστόσο, τόνισε τη σημασία της έρευνάς τους στην καθημερινή ζωή: «Ένας από τους θεμελιώδεις λόγους που τα κινητά τηλέφωνα λειτουργούν οφείλεται σε όλη αυτή τη δουλειά».
Σύμφωνα με την επιτροπή των βραβείων, το έργο των τριών επιστημόνων κατά τη δεκαετία του 1980 εξακολουθεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη «της επόμενης γενιάς κβαντικής τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης της κβαντικής κρυπτογραφίας, των κβαντικών υπολογιστών και των κβαντικών αισθητήρων».
Ο Olle Eriksson, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Φυσικής, δήλωσε: «Είναι υπέροχο να μπορούμε να γιορτάζουμε τον τρόπο με τον οποίο η κβαντική μηχανική, με ιστορία ενός αιώνα, προσφέρει συνεχώς νέες εκπλήξεις. Είναι επίσης εξαιρετικά χρήσιμη, καθώς αποτελεί το θεμέλιο όλης της ψηφιακής τεχνολογίας».
Η κβαντική μηχανική ασχολείται με τον φαινομενικά παράδοξο υποατομικό κόσμο, όπου διακόπτες μπορούν να είναι ταυτόχρονα ανοιχτοί και κλειστοί και σωματίδια μπορούν να διαπερνούν φραγμούς που μοιάζουν αδιαπέραστοι. Το έργο της βραβευμένης τριάδας βοήθησε στη μεταφορά αυτών των εννοιών σε μεγαλύτερη, μακροσκοπική κλίμακα, όπου έχουν τη δυνατότητα να υπερφορτίσουν τους τομείς της πληροφορικής και των επικοινωνιών.
Η Δρ. Eleanor Crane, ειδικός στην κβαντική πληροφορική στο King’s College του Λονδίνου, εξήγησε: «Το φετινό Βραβείο Νόμπελ τίμησε τη δημιουργία ενός ηλεκτρικού κυκλώματος που συμπεριφέρεται κβαντομηχανικά όταν ψύχεται σε θερμοκρασίες λίγο πάνω από το απόλυτο μηδέν. Αυτή η ανακάλυψη άνοιξε τον δρόμο για τη μελέτη της κβαντικής μηχανικής σε μακροσκοπική κλίμακα και έθεσε τα θεμέλια για τεχνολογίες όπως τα υπεραγώγιμα κβαντικά bit (qubits), τα οποία χρησιμοποιούνται από εταιρείες όπως η Google, η IBM, η Alice and Bob, η IQM και η Oxford Quantum Circuits για την κατασκευή κβαντικών υπολογιστών». Παρ’ όλα αυτά, η Δρ. Crane διευκρίνισε ότι «αυτό το βραβείο δεν αποτελεί δήλωση για το ποια πλατφόρμα κβαντικών υπολογιστών είναι η πιο υποσχόμενη. Αυτό παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα, με εντυπωσιακές επιδείξεις να γίνονται και σε άλλες πλατφόρμες, όπως τα ουδέτερα άτομα και τα παγιδευμένα ιόντα».
Αυτή είναι η 119η φορά που απονέμεται το συγκεκριμένο βραβείο. Πέρυσι, οι πρωτοπόροι της τεχνητής νοημοσύνης John Hopfield και Geoffrey Hinton είχαν κερδίσει το Νόμπελ Φυσικής για τη συμβολή τους στη δημιουργία των θεμελιωδών αρχών της μηχανικής μάθησης.
Υπενθυμίζεται ότι τη Δευτέρα, οι Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell και Shimon Sakaguchi κέρδισαν το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με το ανοσοποιητικό σύστημα.
