Η υπουργός στέγασης, Άντζελα Ρέινερ, ξεκαθάρισε σε δηλώσεις της ότι ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δεν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει ελέγχους στα ενοίκια στην Αγγλία.
Μιλώντας στην πρωινή εκπομπή του δικτύου BBC, εξήγησε ότι οι αλλαγές που θεσπίστηκαν μέσω του νόμου για τα δικαιώματα των ενοικιαστών, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή τον Μάιο, έχουν ήδη σημαντικό αντίκτυπο στην αγορά.
Συμπλήρωσε, μάλιστα, ότι οι έλεγχοι που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια σε ορισμένες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου δεν οδήγησαν απαραίτητα σε μείωση των τιμών.
Η θέση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις παλαιότερες δηλώσεις του πρωθυπουργού. Το 2023, όταν ο Άντι Μπέρναμ διατελούσε δήμαρχος του Ευρύτερου Μάντσεστερ, είχε ζητήσει το πάγωμα των ενοικίων στον ιδιωτικό τομέα μέχρι να ξεπεραστεί η κρίση του κόστους διαβίωσης.
Ωστόσο, η Ρέινερ υπερασπίστηκε τη σημερινή κυβερνητική γραμμή, αναφέροντας την Παρασκευή ότι το πάγωμα και οι έλεγχοι δεν αποτελούν ενδεδειγμένη λύση αυτή τη στιγμή.
Υπογράμμισε ότι ο πρωθυπουργός είχε προτείνει αυτά τα μέτρα πριν από τρία χρόνια, σε μια περίοδο όπου η αγορά βίωνε μια βαθιά κρίση. «Στο μεσοδιάστημα», τόνισε, «εφαρμόσαμε τον νέο νόμο, ο οποίος δίνει στους ενοικιαστές περισσότερη δύναμη και έλεγχο».
Βάσει του εν λόγω νόμου, τα συμβόλαια ορισμένου χρόνου έχουν καταργηθεί, καθιστώντας πλέον πολύ πιο δύσκολο για τους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε εξώσεις. Επιπλέον, τα ενοίκια επιτρέπεται να αυξάνονται μόνο μία φορά τον χρόνο και μόνο έως τα επίπεδα των τιμών της ελεύθερης αγοράς για το εκάστοτε ακίνητο.
Ο όρος “έλεγχος των ενοικίων” περιγράφει μια σειρά από μέτρα που μπορεί να λάβει μια κυβέρνηση, τα οποία κυμαίνονται από την επιβολή ανώτατου ορίου στις αυξήσεις μέχρι το πλήρες πάγωμά τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Οι ενώσεις των ιδιοκτητών, από την πλευρά τους, προειδοποιούν ότι τέτοιες παρεμβάσεις ενδέχεται να επιδεινώσουν τη στεγαστική κρίση, αποτρέποντας τους ιδιοκτήτες από το να διαθέσουν τα ακίνητά τους στην αγορά.
Στη Σκωτία, τον Οκτώβριο του 2022 εφαρμόστηκαν προσωρινοί έλεγχοι, οι οποίοι ωστόσο έληξαν πέρυσι. Πλέον, με βάση νέα νομοθεσία, οι υπουργοί στο κοινοβούλιο του Χόλιρουντ θα έχουν τη δυνατότητα να ορίζουν συγκεκριμένες περιοχές της Σκωτίας ως ζώνες ελέγχου, κάτι που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ έως το 2027. Σε αυτές τις περιοχές, τα τοπικά συμβούλια θα μπορούν να επιβάλλουν πλαφόν στις αυξήσεις ορισμένων ακινήτων, με το ανώτατο όριο να διαμορφώνεται στο 6%.
Οι δηλώσεις της υπουργού στέγασης προκάλεσαν έντονες πολιτικές αντιδράσεις. Ο ηγέτης του Πράσινου Κόμματος, Ζακ Πολάνσκι, δήλωσε ότι επιθυμεί την εφαρμογή ελέγχων για όλα τα ενοικιαζόμενα ακίνητα στην Αγγλία. Απαντώντας στη συνέντευξη της Ρέινερ, χαρακτήρισε τον Άντι Μπέρναμ ως «συνέχεια του Στάρμερ».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, έγραψε χαρακτηριστικά: «Ο νέος πρωθυπουργός μιλάει πολύ για τη στήριξη απέναντι στην κρίση του κόστους διαβίωσης. Αυτό είναι το ένα και μοναδικό μέτρο που θα βοηθούσε περισσότερο και θα εξοικονομούσε δισεκατομμύρια. Μένει μόνο στα λόγια».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος, ως ηγέτης του Εργατικού Κόμματος στις γενικές εκλογές του 2019, είχε δεσμευτεί για την επιβολή ελέγχων στα ενοίκια. Ο ίδιος χαρακτήρισε τις ανακοινώσεις εξαιρετικά απογοητευτικές. «Δεν υπάρχει καμία ελπίδα να βάλουμε τέλος στην αστεγία αν δεν ορθώσουμε το ανάστημά μας απέναντι στα κατεστημένα συμφέροντα και δεν αναλάβουμε δράση ενάντια στα εξωφρενικά ιδιωτικά ενοίκια. Χρειαζόμαστε ελέγχους, και τους χρειαζόμαστε τώρα», ανέφερε.
Η Άντζελα Ρέινερ ρωτήθηκε επίσης για τον κυβερνητικό στόχο που προβλέπει την κατασκευή ενάμισι εκατομμυρίου νέων κατοικιών έως το τέλος της κοινοβουλευτικής θητείας το 2029. Παραδέχτηκε ότι η επίτευξη του στόχου έχει καταστεί πιο δύσκολη, υποδεικνύοντας το αυξημένο κόστος κατασκευής ως μία από τις κύριες αιτίες. «Είναι ένας δύσκολος στόχος. Το γνώριζα όταν τον έθεσα, αλλά σκοπεύω να τον διατηρήσω και δεν πρόκειται να τα βάλω κάτω», υπογράμμισε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την προεκλογική του εκστρατεία για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος και την πρωθυπουργία απέναντι στον Κιρ Στάρμερ, ο Άντι Μπέρναμ είχε υποσχεθεί να υλοποιήσει το μεγαλύτερο πρόγραμμα ανέγερσης εργατικών κατοικιών των τελευταίων δεκαετιών. Επιπρόσθετα, είχε μιλήσει εκτενώς για μεταρρυθμίσεις στους φόρους ακινήτων, όπως ο φόρος χαρτοσήμου και ο δημοτικός φόρος, αν και δεν έχει διευκρινίσει ακόμη τις ακριβείς αλλαγές που θα προωθήσει η κυβέρνησή του.
