Μια ομάδα αρχαιολόγων έφερε στο φως στοιχεία που ξαναγράφουν την ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης: οι άνθρωποι άναβαν φωτιά 350.000 χρόνια νωρίτερα από ό,τι είχε καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Η ανακάλυψη έγινε στο East Farm, ένα ανενεργό πλέον λατομείο πηλού και σημαντικό αρχαιολογικό χώρο κοντά στο χωριό Barnham του Σάφολκ. Η τοποθεσία χρονολογείται από την Οξνιανή Περίοδο (Hoxnian Stage) της Κατώτερης Παλαιολιθικής εποχής.
Εκεί, οι ερευνητές κατάφεραν να συνδέσουν διαφορετικά ευρήματα: θραύσματα του ορυκτού πυρίτη (που χρησιμοποιείται για την πρόκληση σπινθήρα), χειροπελέκεις σπασμένους από τη θερμότητα και καμένο πηλό. Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων απέδειξε ότι οι πρώιμοι άνθρωποι δημιουργούσαν και χρησιμοποιούσαν φωτιά συστηματικά πριν από 400.000 χρόνια.
Ενώ υπάρχουν ενδείξεις από την Αφρική ότι οι άνθρωποι εκμεταλλεύονταν τη φυσική φωτιά πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια, η ανακάλυψη στο Barnham αποτελεί την παλαιότερη απόδειξη για την ελεγχόμενη δημιουργία φωτιάς από ανθρώπινο χέρι. Μέχρι σήμερα, η παλαιότερη γνωστή ένδειξη δημιουργίας φωτιάς χρονολογούνταν πριν από 50.000 χρόνια στη βόρεια Γαλλία.
Η ομάδα χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να αποδείξει ότι ο καμένος πηλός δεν προήλθε από φυσική πυρκαγιά. Γεωχημικές δοκιμές έδειξαν θερμοκρασίες άνω των 700°C και επαναλαμβανόμενη χρήση φωτιάς στο ίδιο σημείο, υποδεικνύοντας την ύπαρξη μιας εστίας που χρησιμοποιήθηκε σε πολλές περιπτώσεις.
Ανακοινώνοντας τα ευρήματα στο Βρετανικό Μουσείο, ο Nick Ashton, επιμελητής των Παλαιολιθικών συλλογών και επικεφαλής της ομάδας, δήλωσε: «Για μένα, είναι μακράν η πιο σημαντική ανακάλυψη της καριέρας μου. Πρόκειται για μια ιστορία που μπορούμε να μεταφέρουμε ξεκάθαρα στο ευρύ κοινό: Μια ομάδα ανθρώπων που κάθονται γύρω από μια εστία, συζητούν, τρώνε, κοιτούν τα αστέρια – είναι κάτι με το οποίο μπορούμε να ταυτιστούμε».
«Η φωτιά γίνεται κόμβος για κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, για το μοίρασμα της τροφής, για την ανάπτυξη της γλώσσας, για τις πρώτες ιστορίες και τη δημιουργία μύθων», ανέφερε ο Robert Davis, επιμελητής του προγράμματος Pathways to Ancient Britain στο Βρετανικό Μουσείο.
Η ομάδα ελπίζει τώρα να συνεργαστεί με διεθνείς ερευνητές για την επανεξέταση τοποθεσιών όπου είχαν βρεθεί παλαιότερα ενδείξεις χρήσης φωτιάς. Πιστεύουν ότι η παρουσία πυρίτη, του πετρώματος που βρέθηκε στο Barnham, μπορεί να λειτουργήσει ως δείκτης για το αν υπήρξε σκόπιμη δημιουργία φωτιάς.
Τα αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν θα ενταχθούν στη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα ευρήματα θα αναζωπυρώσουν το ενδιαφέρον για την περίοδο και θα αποτελέσουν μέρος δημόσιων εκθέσεων για την Παλαιολιθική εποχή ή την ιστορία της φωτιάς.
