Σε μια σημαντική πολιτική μεταστροφή προχώρησε η βρετανική κυβέρνηση, αναιρώντας μια από τις κεντρικές δεσμεύσεις του προεκλογικού της μανιφέστου. Συγκεκριμένα, το δικαίωμα των εργαζομένων να προσφύγουν κατά της άδικης απόλυσης δεν θα ισχύει από την πρώτη ημέρα εργασίας, αλλά μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών απασχόλησης.
Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από έντονες ανησυχίες που εξέφρασαν επιχειρηματικοί όμιλοι, προειδοποιώντας ότι η εφαρμογή του μέτρου από την πρώτη μέρα θα αποθάρρυνε τις εταιρείες από το να προχωρούν σε νέες προσλήψεις. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να ξεμπλοκάρει τη νομοθεσία στη Βουλή των Λόρδων, όπου το νομοσχέδιο είχε συναντήσει ισχυρή αντίσταση και καθυστερήσεις, με τους Λόρδους να έχουν ήδη ψηφίσει δύο φορές υπέρ της εξάμηνης περιόδου αναμονής.
Πέρα από τις πολιτικές πιέσεις, υπήρχαν φόβοι ότι η παροχή δικαιωμάτων από την πρώτη μέρα θα οδηγούσε σε κατάρρευση το σύστημα των εργατικών δικαστηρίων, το οποίο αντιμετωπίζει ήδη τεράστιο όγκο εκκρεμών υποθέσεων.
Τι αλλάζει και τι παραμένει
Με το ισχύον καθεστώς, οι εργοδότες αντιμετωπίζουν νομικούς περιορισμούς για απολύσεις μόνο εάν ο υπάλληλος έχει συμπληρώσει δύο ή περισσότερα χρόνια συνεχούς εργασίας (πρέπει να αποδείξουν δίκαιη αιτία, όπως ανάρμοστη συμπεριφορά ή ανεπάρκεια).
Οι Εργατικοί σκόπευαν να καταργήσουν πλήρως αυτό το χρονικό όριο και να εισαγάγουν μια νέα νομική περίοδο δοκιμής, πιθανότατα εννέα μηνών.
Με τη νέα ρύθμιση:
– Το δικαίωμα προστασίας από άδικη απόλυση θα ενεργοποιείται στους έξι μήνες.
– Η ιδέα της θεσμοθετημένης περιόδου δοκιμής εγκαταλείπεται.
Άλλα εργασιακά δικαιώματα από την «πρώτη ημέρα», όπως η άδεια ασθενείας και η άδεια πατρότητας, θα εφαρμοστούν κανονικά, με ορίζοντα έναρξης τον Απρίλιο του 2026.
Την ίδια χρονιά θα συσταθεί και η «Fair Work Agency», ένας νέος φορέας για την επίβλεψη των εργασιακών δικαιωμάτων.
«Προϊόν συμβιβασμού» λέει η Κυβέρνηση
Ο Υπουργός Επιχειρήσεων, Peter Kyle, αρνήθηκε ότι η κίνηση αυτή συνιστά αθέτηση του μανιφέστου των Εργατικών, το οποίο υποσχόταν «βασικά δικαιώματα από την πρώτη μέρα».
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, υποστήριξε ότι το μανιφέστο δεσμευόταν για ενότητα και όχι για νομοθεσία που «στρέφει τη μία πλευρά εναντίον της άλλης».
«Ο συμβιβασμός βρέθηκε από τα συνδικάτα και τους εργοδότες και δεν είναι δική μου δουλειά να σταθώ εμπόδιο σε αυτό», δήλωσε ο Kyle, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η διασφάλιση της ψήφισης του νομοσχεδίου.
Αντιδράσεις: Ανακούφιση στις επιχειρήσεις, οργή σε μερίδα συνδικάτων
Οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων υποδέχθηκαν την είδηση με ικανοποίηση. Οι έξι επιχειρηματικοί όμιλοι που συμμετείχαν στις συζητήσεις δήλωσαν ότι οι εταιρείες θα νιώσουν «ανακούφιση», αν και διατηρούν ανησυχίες για άλλες εξουσίες που προβλέπει το εργασιακό πακέτο. Η Kate Nicholls, πρόεδρος του UK Hospitality, χαρακτήρισε την αλλαγή ρεαλιστική, σημειώνοντας ότι δίνει στις επιχειρήσεις «τον απαραίτητο χώρο να ανασάνουν».
Στο στρατόπεδο των εργαζομένων, η εικόνα είναι διχασμένη. Η TUC (Συνομοσπονδία Συνδικάτων) και η πλειοψηφία των σωματείων στήριξαν τον συμβιβασμό προκειμένου να ψηφιστεί ο νόμος. Ο Γενικός Γραμματέας της TUC, Paul Nowak, τόνισε ότι απόλυτη προτεραιότητα είναι να μπουν τα δικαιώματα στο καταστατικό ώστε να ωφεληθούν οι εργαζόμενοι από τον ερχόμενο Απρίλιο.
Ωστόσο, το ισχυρό συνδικάτο Unite – βασικός χρηματοδότης των Εργατικών – αντέδρασε έντονα. Η Γενική Γραμματέας Sharon Graham δήλωσε ότι αυτές οι συνεχείς υπαναχωρήσεις «θα βλάψουν την εμπιστοσύνη των εργαζομένων».
Έντονη κριτική άσκησαν και βουλευτές των Εργατικών. Ο Andy McDonald μίλησε για «πλήρη προδοσία», ενώ η Bell Ribeiro-Addy εξέφρασε την απογοήτευσή της, δηλώνοντας στο BBC ότι το κόμμα φαίνεται «υποταγμένο στα θέλω των επιχειρήσεων».
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, οι Συντηρητικοί χαρακτήρισαν την υπαναχώρηση «ταπεινωτική», με τον σκιώδη υπουργό Επιχειρήσεων Andrew Griffith να καλεί τον Κιρ Στάρμερ να «δείξει σθένος απέναντι στα συνδικάτα» και να αποσύρει συνολικά τα μέτρα που θεωρεί ότι βλάπτουν την ανάπτυξη.
