Η Βρετανία κατατάσσεται ως ένα από τα έθνη με τη λιγότερη «σύνδεση με τη φύση» στον κόσμο, σύμφωνα με την πρώτη παγκόσμια μελέτη που εξετάζει πώς οι άνθρωποι σχετίζονται με τον φυσικό κόσμο.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Ambio, ανέλυσε τις απαντήσεις 57.000 ανθρώπων σε 61 χώρες, εξετάζοντας πώς οι στάσεις απέναντι στη φύση διαμορφώνονται από κοινωνικούς, οικονομικούς, γεωγραφικούς και πολιτισμικούς παράγοντες.
Η παγκόσμια κατάταξη
Στη συνολική κατάταξη, η Βρετανία βρίσκεται στην 55η θέση μεταξύ 61 χωρών.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται το Νεπάλ και ακολουθούν το Ιράν, η Νότια Αφρική, το Μπαγκλαντές και η Νιγηρία.
Η Κροατία και η Βουλγαρία είναι τα μόνα ευρωπαϊκά έθνη στην πρώτη δεκάδα, με τη Γαλλία να βρίσκεται στην 19η θέση.
Χαμηλότερα από τη Βρετανία βρίσκονται η Ολλανδία, το αγγλόφωνο κομμάτι του Καναδά, η Γερμανία, το Ισραήλ, η Ιαπωνία και η Ισπανία, η οποία καταλαμβάνει την τελευταία θέση.
Η «σύνδεση με τη φύση» είναι μια ψυχολογική έννοια που μετρά την εγγύτητα της σχέσης ενός ατόμου με τα άλλα είδη. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα σύνδεσης με τη φύση απολαμβάνουν βελτιωμένη ευημερία και είναι πιο πιθανό να ενεργούν με περιβαλλοντικά υπεύθυνους τρόπους.
Αντιθέτως, τα χαμηλά επίπεδα σύνδεσης με τη φύση έχουν αναγνωριστεί ως μία από τις τρεις βασικές αιτίες της απώλειας βιοποικιλότητας, παράλληλα με την ανισότητα και την προτεραιοποίηση των ατομικών, υλικών κερδών.
Οι ερευνητές από τη Βρετανία και την Αυστρία, με επικεφαλής τον Μάιλς Ρίτσαρντσον, καθηγητή σύνδεσης με τη φύση στο Πανεπιστήμιο του Ντέρμπι, διαπίστωσαν ότι ο ισχυρότερος δείκτης για μια στενή σχέση με τη φύση ήταν τα υψηλά επίπεδα «πνευματικότητας» σε μια κοινωνία. Κοινωνίες που χαρακτηρίζονται ως πιο θρησκευόμενες ή όπου υπήρχε προτίμηση στην πίστη έναντι της επιστήμης, έδειξαν υψηλά επίπεδα σύνδεσης με τη φύση.
Στον αντίποδα, η μελέτη διαπίστωσε ότι η «ευκολία του επιχειρείν» – ένας δείκτης της Παγκόσμιας Τράπεζας για τον φιλικό προς τις επιχειρήσεις χαρακτήρα μιας χώρας – συσχετίστηκε με λιγότερη σύνδεση με τη φύση.
Άλλοι παράγοντες που συνδέθηκαν με την έλλειψη σύνδεσης περιλάμβαναν τα υψηλά επίπεδα αστικοποίησης, το μέσο εισόδημα και την εκτεταμένη χρήση του διαδικτύου.
Παρά το γεγονός ότι η Βρετανία πιστεύεται ότι έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μελών σε περιβαλλοντικές οργανώσεις παγκοσμίως, αυτός ο φαινομενικά φιλο-περιβαλλοντικός δείκτης βρέθηκε να έχει μικρή επίδραση στην εγγύτητα με τη φύση.
Ο καθηγητής Ρίτσαρντσον παραδέχτηκε ότι δεν εξεπλάγη από τη χαμηλή κατάταξη της Βρετανίας.
«Έχουμε γίνει μια πιο ορθολογική, οικονομική και επιστημονική κοινωνία. Αυτό προφανώς έφερε μερικά φανταστικά οφέλη, αλλά το ζήτημα είναι πώς τα ισορροπούμε με τα απρόβλεπτα προβλήματα», δήλωσε. «Πώς θα ενσωματώσουμε ξανά τη φυσική σκέψη στον πολύ τεχνολογικό μας κόσμο; Πρέπει να κάνουμε την αξία της φύσης κυρίαρχη, αναπόσπαστο κομμάτι της ευημερίας μας, ώστε να γίνει σεβαστή και σχεδόν ιερή».
Ο Ρίτσαρντσον τόνισε ότι, αν και υπάρχει ένταση μεταξύ των επιχειρήσεων και του περιβάλλοντος, χρειαζόμαστε μια λειτουργική οικονομία. «Υπάρχουν τρόποι να ξανασκεφτούμε τον τρόπο που επιχειρούμε – φέρνοντας τη φύση στη λήψη αποφάσεων, στα διοικητικά συμβούλια… ώστε η φύση να μην αντιμετωπίζεται απλώς ως πόρος, αλλά ως ενδιαφερόμενος εταίρος».
Πρότεινε λύσεις όπως η καλύτερη χρήση του φυσικού περιβάλλοντος στις θεραπείες ψυχικής υγείας (όπως στο βρετανικό NHS), η ανάπτυξη των «δικαιωμάτων της φύσης» στη νομοθεσία και η εισαγωγή της φύσης στις επιχειρηματικές αποφάσεις μέσω κανονισμών.
Σχετικά με τις αστικές κοινωνίες, ο Ρίτσαρντσον πρόσθεσε: «Δεν αρκεί απλώς να φτιάξεις ένα πάρκο. Πώς δημιουργείς “ιερή αστική φύση”; Είναι εύκολο να χτίσεις ένα πάρκο, αλλά η σύνδεση πρέπει να πάει βαθύτερα από αυτό».
Ο Γκρέιαμ Άσερ, επίσκοπος του Νόριτς και επικεφαλής περιβαλλοντικών υποθέσεων της Εκκλησίας της Αγγλίας, σχολίασε τα ευρήματα:
«Γνωρίζουμε εδώ και καιρό ότι η επαφή με τη φύση είναι καλή για το σώμα, το μυαλό και την ψυχή. Πιστεύω ότι ό,τι παρατηρούμε, αρχίζουμε να το αγαπάμε. Κι ό,τι αγαπάμε, το θεωρούμε θησαυρό. Κι ό,τι θεωρούμε θησαυρό, θέλουμε να το προστατεύσουμε».
Τόνισε ότι όλα ξεκινούν από τα παιδιά και γι’ αυτό δραστηριότητες όπως το «δασικό σχολείο» είναι σημαντικές τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τη φύση.
