Μετά την εκλογική συντριβή των Εργατικών στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία την περασμένη εβδομάδα, το κλίμα στο κυβερνών κόμμα της Βρετανίας είναι βαρύ, με τις εκκλήσεις για παραίτηση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ να αυξάνονται ώρα με την ώρα.
Ο ίδιος όχι μόνο απορρίπτει αυτό το ενδεχόμενο, αλλά, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The Observer υποστήριξε ότι θα οδηγήσει το κόμμα του στις επόμενες εκλογές.
Οι επόμενες 48 ώρες θα κρίνουν το πολιτικό του μέλλον. Σε ομιλία που έχει προγραμματιστεί για το πρωί της Δευτέρας, ο Βρετανός πρωθυπουργός έχει μια τελευταία ευκαιρία να αντιστρέψει το κλίμα. «Ο κόσμος χρειάζεται ελπίδα», θα πει, σύμφωνα με αποσπάσματα που δημοσίευσε το γραφείο του. «Όσον αφορά την ανάπτυξη, την άμυνα, την Ευρώπη, την ενέργεια – χρειαζόμαστε μια μεγαλύτερη απάντηση από ό,τι αναμέναμε το 2024, επειδή δεν πρόκειται για συνηθισμένες εποχές».
Θα μιλήσει επίσης για την ανάγκη στενότερων σχέσεων με την ΕΕ έτσι ώστε η Βρετανία να τεθεί ξανά στην «καρδιά της Ευρώπης».
Οι περισσότεροι από όσους ζήτησαν ιδιωτικά ή δημόσια την αποχώρηση του πρωθυπουργού δήλωσαν ότι θα παρακολουθήσουν προσεκτικά την ομιλία του Στάρμερ. Το μεγαλύτερο μέρος του υπουργικού συμβουλίου πιστεύει ότι αξίζει μια ευκαιρία να καθορίσει πώς θα αλλάξει τα πράγματα.
«Το μέλλον του πρωθυπουργού εξαρτάται από αυτήν την ομιλία και νομίζω ότι όλοι αναμένουν ότι δεν θα ενθουσιαστούν, δεδομένου του ιστορικού του με τις ομιλίες του για επανεκκίνηση», δήλωσε ένας βουλευτής των Εργατικών στο Politico.
Μία βουλευτής των Εργατικών και πρώην υφυπουργός, η Κάθριν Γουέστ, κάλεσε το υπουργικό συμβούλιο να κινηθεί εναντίον του πρωθυπουργού, προειδοποιώντας ότι, εάν δεν το πράξει, θα το κάνει η ίδια εκτός κι αν αλλάξει γνώμη μετά τη σημερινή του ομιλία.
Για να ξεκινήσει η διαδικασία για την αντικατάσταση του πρωθυπουργού, χρειάζεται η υποστήριξη του 20% των βουλευτών του κόμματος – 81 με βάση την τωρινή σύνθεση του κοινοβουλίου.
Ποιοι είναι οι πιθανοί διάδοχοι;
Η δημοφιλέστερη επιλογή φαίνεται πως είναι αυτή του δημάρχου του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ. Το πρόβλημα είναι ότι θα πρέπει πρώτα να κερδίσει μια έδρα στο κοινοβούλιο, μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο.
Η Άντζελα Ρέινερ, η πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός, έχει τη στήριξη της αριστερής πτέρυγας του κόμματος. Ωστόσο, παραιτήθηκε πέρυσι λόγω μιας φορολογικής σύγχυσης, η οποία δεν έχει ακόμη επιλυθεί.
Την Κυριακή, η Ρέινερ αύξησε την πίεση προς τον πρωθυπουργό εκδίδοντας μια δήλωση στην οποία επέκρινε μια «τοξική κουλτούρα ευνοιοκρατίας» εντός των Εργατικών, και προειδοποιώντας ότι αυτή μπορεί να είναι η «τελευταία ευκαιρία» του κόμματος.
Ένας ακόμη πιθανός διάδοχος είναι ο υπουργός υγείας, Γουέστερν Στρίτινγκ.
Οι περισσότεροι αναλυτές λένε ότι ο Στάρμερ είναι τόσο αντιδημοφιλής που είναι απίθανο να οδηγήσει τους Εργατικούς στις επόμενες γενικές εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξαχθούν έως το 2029.
Αλλά το αν τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνει μια αλλαγή είναι ένα διαφορετικό ζήτημα. Οι υποστηρικτές του Μπέρναμ θέλουν να καθυστερήσουν τη διαδικασία για να δώσουν στον δήμαρχο του Μάντσεστερ χρόνο να κερδίσει την έδρα στο κοινοβούλιο που χρειάζεται για να είναι υποψήφιος.
Ένας άλλος λόγος για να καθυστερήσει η διαδικασία θα μπορούσε να είναι η παγκόσμια αστάθεια. Οι χειρισμοί του Στάρμερ στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή βρίσκουν σύμφωνους τους ψηφοφόρους και όποιος τον διαδεχθεί θα κληθεί να διαχειριστεί ένα δύσκολο διεθνές περιβάλλον.
