Όταν έκανε πρεμιέρα στο θέατρο Barbican το 1985, το μιούζικαλ «Οι Άθλιοι» (Les Misérables) δέχθηκε πολλές αρνητικές κριτικές, με έναν να το χαρακτηρίζει «κραυγαλέο βικτωριανό μελόδραμα» και έναν άλλον «ανόητο». Το κοινό, όμως, το λάτρεψε. Σαράντα χρόνια μετά, αποτελεί το μακροβιότερο μιούζικαλ του Λονδίνου και ολόκληρου του κόσμου.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Όλα ξεκίνησαν στις 8 Οκτωβρίου 1985, όταν η αγγλόφωνη εκδοχή του γαλλικού μιούζικαλ των Alain Boublil και Claude-Michel Schönberg έκανε πρεμιέρα στο Barbican Theatre, μια παραγωγή της Royal Shakespeare Company και του Cameron Mackintosh.
Η αρχική διανομή περιελάμβανε ονόματα που έμελλε να γίνουν θρύλοι του θεάτρου: ο Colm Wilkinson στον ρόλο του Γιάννη Αγιάννη, ο Roger Allam ως Ιαβέρης, η Patti LuPone ως Fantine και ένας νεαρός Michael Ball στον ρόλο του Marius.
Παρά το ταλέντο επί σκηνής, οι κριτικές ήταν σχεδόν ομόφωνα αρνητικές. Ωστόσο, το κοινό είχε διαφορετική άποψη. Από την πρώτη στιγμή, οι θεατές αγκάλιασαν την επική ιστορία, τη συγκλονιστική μουσική και τις δυνατές ερμηνείες. Η ζήτηση για εισιτήρια ήταν τόσο μεγάλη που η αρχικά προγραμματισμένη τρίμηνη παραμονή στο Barbican εξαντλήθηκε αμέσως.
Η επιτυχία στο κοινό οδήγησε σε μια άμεση απόφαση: η παράσταση έπρεπε να μεταφερθεί στο West End. Στις 4 Δεκεμβρίου 1985, οι «Άθλιοι» βρήκαν το νέο τους σπίτι στο μεγαλοπρεπές Palace Theatre, όπου έμελλε να παραμείνουν για σχεδόν δύο δεκαετίες.
Αυτή η περίοδος εδραίωσε το μιούζικαλ ως έναν από τους πυλώνες του λονδρέζικου θεάτρου. Γενιές θεατών, τόσο Βρετανών όσο και τουριστών από όλο τον κόσμο, πέρασαν τις πόρτες του Palace Theatre για να βιώσουν την ιστορία του Αγιάννη. Το σήμα κατατεθέν της παράστασης, η εικόνα της μικρής Κοζέτ, έγινε συνώνυμο του West End.
Το 2004, μετά από 19 χρόνια θριαμβευτικής πορείας, η παραγωγή μετακόμισε ξανά. Στις 3 Απριλίου 2004, οι «Άθλιοι» άνοιξαν αυλαία στο Queen’s Theatre (το οποίο αργότερα, το 2019, μετονομάστηκε σε Sondheim Theatre προς τιμήν του σπουδαίου συνθέτη).
Το 2006, οι «Άθλιοι» έγραψαν ιστορία, ξεπερνώντας το ρεκόρ του «Cats» και έγιναν το μακροβιότερο μιούζικαλ στην ιστορία του West End, έναν τίτλο που διατηρούν περήφανα μέχρι σήμερα.
Για τον εορτασμό της επετείου, μια ειδική παράσταση με φιλανθρωπικό χαρακτήρα πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, 8 Οκτωβρίου, στο θέατρο Sondheim στη Shaftesbury Avenue. Στη σκηνή ανέβηκαν ως ειδικοί καλεσμένοι θρύλοι της παράστασης, όπως η Patti Lupone, η οποία ερμήνευσε τον ρόλο της Fantine στην αρχική διανομή, η Francis Ruffelle (Eponine) και ο Michael Ball, ο οποίος πρωτοεμφανίστηκε στον ρόλο του Marius.
Ο Ball, από τότε, έχει υποδυθεί τόσο τον δραπέτη κατάδικο Γιάννη Αγιάννη όσο και τον επιθεωρητή Ιαβέρη, ο οποίος τον καταδιώκει ασταμάτητα.
Τα έσοδα από την παράσταση θα διατεθούν σε δύο βρετανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις, το The Felix Project και το UKHarvest. Το έργο τους συνάδει απόλυτα με την ιστορία του νεαρού Γιάννη Αγιάννη, ο οποίος καταδικάζεται σε φυλάκιση επειδή έκλεψε ένα καρβέλι ψωμί για να ταΐσει την οικογένειά του.
Η ιστορία μιας απρόσμενης επιτυχίας
Το μιούζικαλ αποτελεί μια διασκευή του μυθιστορήματος του Βίκτωρος Ουγκώ από τους Boublil και Schönberg, το οποίο αφηγείται την ιστορία των φοιτητικών εξεγέρσεων στα οδοφράγματα του Παρισιού το 1832.
Μετά από μια πρώτη παρουσίαση στο Παρίσι το 1980, η αρχική αγγλόφωνη παραγωγή σκηνοθετήθηκε από τους Trevor Nunn και John Caird.
Κατά την προετοιμασία της πρεμιέρας, διαπιστώθηκε ότι η παράσταση ήταν υπερβολικά μεγάλη σε διάρκεια και χρειάστηκε περικοπές. Ευτυχώς, οι δημιουργοί δεν αφαίρεσαν τραγούδια-ύμνους όπως τα «One Day More», «I Dreamed A Dream», «On My Own» και «Do You Hear The People Sing?», τα οποία έγιναν κλασικά και αγαπήθηκαν από το κοινό.
Σήμερα, η παράσταση έχει διάρκεια δύο ωρών και 50 λεπτών.
Ο Cameron Mackintosh, παραγωγός της αρχικής παράστασης σε συνεργασία με τη Royal Shakespeare Company, ο οποίος συνεχίζει να εμπλέκεται ενεργά μέχρι σήμερα, δήλωσε: «Είναι ένα εξαιρετικό συναίσθημα να γιορτάζουμε την 40ή επέτειο των “Αθλίων” στη Shaftesbury Avenue του Λονδίνου».
Ο Mackintosh τόνισε πως το μιούζικαλ —γνωστό στους θαυμαστές ως ‘Les Mis’ ή ‘the Glums’— κατάφερε το ασυνήθιστο να θριαμβεύσει τόσο ως θεατρική παραγωγή, κερδίζοντας βραβεία Olivier και Tony, όσο και ως βραβευμένη με Όσκαρ κινηματογραφική ταινία, έχοντας προσελκύσει 150 εκατομμύρια θεατές παγκοσμίως.
Πρόσθεσε: «Η δημιουργία του Βίκτωρος Ουγκώ έχει αποδειχθεί ότι δεν έχει όρια, συνεχίζοντας να φτάνει σε νέες γωνιές της Γης. Η αντίδραση του κοινού, οπουδήποτε στον πλανήτη, είναι πάντα ενθουσιώδης, ακριβώς όπως ήλπιζε ο Βίκτωρ Ουγκώ όταν πρωτοεξέδωσε το μυθιστόρημα το 1845».
