READ | THINK | EXPLORE

Τα πρώτα λεωφορεία του Λονδίνου θύμιζαν άμαξες και κινούνταν με τη βοήθεια αλόγων!

Μία αναδρομή στην ιστορία των λονδρέζικων λεωφορείων

Ήταν 4 Ιουλίου του 1829, όταν έξω από την παμπ Yorkshire Stingo στο Πάντινγκτον, δίπλα στη New Road (τη σημερινή Marylebone Road), ξεκινούσε μία νέα υπηρεσία για τους Λονδρέζους.

Ο κόσμος που ειχε συγκεντρωθεί στο σημείο ανυπομονούσε να επιβιβαστεί σε ένα από τα δύο “omnibuses” – λεωφορεία που θύμιζαν περισσότερο άμαξες και είχαν προορισμό τον κόμβο Bank Junction στο City του Λονδίνου.

Η διαδρομή που είχε επιλεγεί περνούσε από τις οδούς Marylebone Road, Euston Road, Pentonville Road, City Road, Moorgate και κατέληγε στην Princess Street.

Η ιδέα ανήκε στον George Shillibeer, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1797 στην Tottenham Court Road του Λονδίνου.

Ο Shillibeer είχε έρθει σε επαφή με αυτό το μοντέλο μεταφορών όταν εργαζόταν στο Παρίσι το 1825 για τον M. Lafitte. Ο τελευταίος δεν ήταν μόνο τραπεζίτης, αλλά και ιδιοκτήτης του πρώτου omnibus στον κόσμο, στην κατασκευή του οποίου είχε συμβάλει και ο ίδιος ο Shillibeer.

Πριν ασχοληθεί με τις άμαξες, ο Shillibeer υπηρετούσε ως δόκιμος αξιωματικός στο Βρετανικό Ναυτικό. Αποφάσισε όμως να εγκαταλείψει τις ένοπλες δυνάμεις για να μάθει την τέχνη της κατασκευής αμαξών, πιάνοντας δουλειά στο Hatchett’s, στην περιοχή Long Acre του Covent Garden.

Μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής του, νοίκιασε δικούς του χώρους στην Bury Street του Bloomsbury. Εκεί, σκοπός του ήταν να φτιάξει ένα νέο όχημα που θα ονομαζόταν “omnibus”, αν και οι περισσότεροι τα αποκαλούσαν αρχικά “Shillibeers” και αργότερα, πολύ απλά, “buses”.

Τα πρώτα αυτά λεωφορεία είχαν χωρητικότητα είκοσι δύο επιβατών. Το εισιτήριο από το Πάντινγκτον μέχρι το Bank κόστιζε ένα σελίνι (πέντε πένες). Μάλιστα, δίνονταν δωρεάν εφημερίδες και περιοδικά για την ανάγνωση κατά τη διάρκεια της διαδρομής.

Οι πρώτοι εισπράκτορες ήταν φίλοι του Shillibeer από τις μέρες του στο ναυτικό, γι’ αυτό και φορούσαν μπλε υφασμάτινες στολές, ραμμένες ακριβώς στο στυλ των δοκίμων του ναυτικού.

Καθώς η επιχείρηση άνθιζε, ο Shillibeer έφτασε να εισπράττει 100 λίρες την ημέρα, και φυσικά, τα λεωφορεία του γρήγορα εξαπλώθηκαν σε κάθε γωνιά του Λονδίνου.

Η πρώτη υπηρεσία που αντέγραψε την ιδέα ήταν τα Βρετανικά Ταχυδρομεία, και σύντομα πολλοί ακόμη άρχισαν να τον ανταγωνίζονται σκληρά για την προσέλκυση των επιβατών. Στην προσπάθειά του να ξεχωρίσει, ο Shillibeer μετονόμασε τα οχήματά του σε “Shillibeer’s Original Omnibuses”.

Ωστόσο, τα πράγματα δυσκόλεψαν γύρω στο 1835, όταν άρχισαν να εισάγονται οι σιδηρόδρομοι στο Λονδίνο. Εν μέσω αυξανόμενου ανταγωνισμού, ο Shillibeer βρέθηκε αντιμέτωπος με χρέη και μπλεξίματα στην Υπηρεσία Χαρτοσήμων και Φόρων.

Τελικά, εκτοπίστηκε πλήρως από το δίκτυο μεταφορών του Λονδίνου και αναγκάστηκε να στραφεί στην κατασκευή νεκροφόρων, ενώ το όνομά του έπαψε να συνδέεται με τα λεωφορεία.

Πέθανε στο Μπράιτον το 1866, σε ηλικία εξήντα εννέα ετών, και ετάφη στο νεκροταφείο της εκκλησίας St Mary, κοντά στο σπίτι του στο Chigwell του Έσσεξ.

Η αντιπαλότητα μεταξύ των εταιρειών που διαχειρίζονταν τα λεωφορεία πήρε σύντομα ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το 1842, ένας οδηγός κατηγορήθηκε για ανθρωποκτονία εξ αμελείας όταν παρέσυρε και σκότωσε έναν άνδρα στην City Road. Εκείνη τη στιγμή, έκανε αγώνα ταχύτητας με ένα άλλο λεωφορείο, αναπτύσσοντας ταχύτητα δώδεκα μιλίων την ώρα — κάτι εξαιρετικά ριψοκίνδυνο σε έναν πολυσύχναστο δρόμο, αν αναλογιστεί κανείς ότι η πέδηση βασιζόταν αποκλειστικά στα άλογα.

Το πρόστιμο που επιβλήθηκε στους παραβάτες ήταν μόλις λίγα σελίνια, με αποτέλεσμα να συνεχίσουν την αλόγιστη συμπεριφορά τους.

Η κορυφαία εταιρεία λεωφορείων τη δεκαετία του 1850, η London General Omnibus Company (LGOC), σύντομα έγινε η μεγαλύτερη εταιρεία λεωφορείων στον κόσμο.

Ανέπτυξε τα δικά της σχέδια μηχανοκίνητων λεωφορείων τη δεκαετία του 1900 και δημιούργησε μια άλλη επιτυχημένη επιχείρηση, την Associated Equipment Company, κατασκευάζοντας λεωφορεία, φορτηγά και βαν για το Λονδίνο και άλλες πόλεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Τα μηχανοκίνητα λεωφορεία ξεκίνησαν να κυκλοφορούν μαζικά στο Λονδίνο από το 1910, με την εισαγωγή του μοντέλου B-type από την εταιρεία London General Omnibus Company (LGOC).

Το συγκεκριμένο μοντέλο είχε ξύλινο αμάξωμα και ανοιχτή οροφή και θεωρείται το πρώτο επιτυχημένο μηχανοκίνητο λεωφορείο μαζικής παραγωγής.

Πριν από την καθιέρωση του B-type, κατά την πρώτη δεκαετία του 1900, είχαν κυκλοφορήσει στους δρόμους του Λονδίνου διάφορα πειραματικά μηχανοκίνητα μοντέλα, τα οποία όμως αντιμετώπιζαν συχνά μηχανικά προβλήματα μέχρι να τελειοποιηθεί η τεχνολογία που οδήγησε στην πλήρη αντικατάσταση των ιππήλατων αμαξών.

Τα πρώτα πλήρως κλειστά, μηχανοκίνητα διώροφα λεωφορεία τέθηκαν σε λειτουργία το 1925. 

Facebook
X
LinkedIn
Email
WhatsApp
Threads