Με αφορμή τη συμπλήρωση 70 ετών από τα θλιβερά γεγονότα της 6ης και 7ης Σεπτεμβρίου 1955 στην Κωνσταντινούπολη, η Ελληνική Πρεσβεία στο Λονδίνο, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Κωνσταντινουπολιτών Ηνωμένου Βασιλείου, διοργάνωσε εκδήλωση στην Πρεσβευτική Κατοικία την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025, με τίτλο: «Σεπτεμβριανά: 70 χρόνια – Φωνές, Μνήμες, Ιστορία».
Σε μία ιδιαίτερα συγκινητική βραδιά, στην οποία δόθηκε φωνή και ακούστηκαν οι μαρτυρίες όσων βίωσαν από πρώτο χέρι τα γεγονότα της 6ης/7ης Σεπτεμβρίου 1955 στην Κωνσταντινούπολη, μίλησαν επιζήσαντες των Σεπτεμβριανών, εκπρόσωποι της νεότερης γενιάς Κωνσταντινουπολιτών στο ΗΒ, καθώς και ερευνητές της περιόδου αυτής.
Χαιρετισμό απηύθυναν ο Πρέσβης της Ελλάδος στο Ηνωμένο Βασίλειο κ. Γιάννης Τσαούσης και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών ΗΒ κ. Πάνος Αναγνωστόπουλος. Από πλευράς του, ο Έλληνας Πρέσβης υπογράμμισε το χρέος κάθε Έλληνα να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη των γεγονότων του 1955 και των επώδυνων συνεπειών τους για τον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη να αποτίεται φόρος τιμής στο ψυχικό σθένος και την αξιοπρέπεια των θυμάτων και των επιζησάντων των Σεπτεμβριανών.
Στο κυρίως σκέλος της βραδιάς και σε συζήτηση, με συντονιστή τον ιστορικό κ. Γεώργιο Βασιάδη, συμμετείχαν η κα Νίκη Beales και ο κ. Κρίτων Κριμίτσος οι οποίοι ως παιδιά βίωσαν οι ίδιοι τα θλιβερά γεγονότα. Σε αυτήν κατέθεσαν τις συγκλονιστικές μαρτυρίες τους για τη ζωή της ελληνικής κοινότητας πριν τα γεγονότα, τις τραγικές εμπειρίες του Σεπτεμβρίου 1955, αλλά και τη δύναμη και ανθεκτικότητα των ανθρώπων αυτών να ξαναχτίσουν τη ζωή τους μετά το συλλογικό τραύμα.
O κ. Βασιάδης αναφέρθηκε στη συνέχεια στα βασικά ιστορικά και δημογραφικά στοιχεία της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης κατά τον 20ό αιώνα και στη συνεχή ροή αναγκαστικής μετανάστευσης που οδήγησε στη συρρίκνωσή της.
Η εκδήλωση πλαισιώθηκε από την προβολή για πρώτη φορά δημοσίως της συνέντευξης του κ. Γιάννη Χλαμίδη (1932-2012), την οποία είχε πάρει ο εγγονός Νίκολας Ουίλιαμς, καθώς και αποσπάσματα από ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ με συγκλονιστικές εικόνες από τις δολοφονίες, τις καταστροφές περιουσιών και τους εμπρησμούς εκκλησιών.
H εκδήλωση ολοκληρώθηκε με παρέμβαση της Δρ. Γκιουνιούλ Μποζόγλου για τις αφηγήσεις αυτοπτών μαρτύρων από τους οποίους είχε πάρει συνεντεύξεις.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, ο Ύπατος Αρμοστής της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Κυριάκος Κούρος, Κωνταντινουπολίτες και, εν γένει, Έλληνες της Διασποράς στο ΗΒ, καθώς και εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και δημοσιογραφικής κοινότητας.
