Προβλήματα με την προμήθεια αεροπορικών καυσίμων, πυροδοτούμενα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, θέτουν σε κίνδυνο τις επερχόμενες καλοκαιρινές διακοπές στην Ευρώπη.
Οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν για ακυρώσεις πτήσεων και κατακόρυφη αύξηση των ναύλων, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε στις 16 Απριλίου ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ελλείψεις στα καύσιμα αεροσκαφών μέσα στις επόμενες έξι εβδομάδες.
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στο κλείσιμο του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ, της κύριας θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.
Ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Dan Jorgensen, δήλωσε στο δίκτυο Sky News ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια «πολύ σοβαρή κρίση», τονίζοντας πως οι διακοπές πολλών ανθρώπων θα επηρεαστούν είτε από ακυρώσεις είτε από πανάκριβα εισιτήρια. «Ακόμη κι αν κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, αν δεν υπάρχουν καύσιμα, απλώς δεν υπάρχουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το Ηνωμένο Βασίλειο επηρεάζεται επίσης από τις τρέχουσες εξελίξεις.
Ο αναλυτής αερομεταφορών Bernard Lavelle δήλωσε στην εφημερίδα The i Paper ότι τα ταξίδια κατά τη διάρκεια του Μαΐου «θα μπορούσαν να αποτελέσουν μεγαλύτερη πρόκληση με βάση όσα γνωρίζουμε τώρα».
Τα στοιχεία δείχνουν ότι θα αναχωρήσουν τουλάχιστον 12.400 πτήσεις μεταξύ 22 και 25 Μαΐου, λόγω της αργίας.
Οι πιο δημοφιλείς προορισμοί περιλαμβάνουν το Δουβλίνο, τη Βαρκελώνη και το Άμστερνταμ.
Την ίδια ώρα, ο γενικός διευθυντής της IATA, Willie Walsh –η οποία εκπροσωπεί περισσότερες από 360 αεροπορικές–, προειδοποίησε ότι οι ακυρώσεις στην Ευρώπη θα μπορούσαν να ξεκινήσουν έως τα τέλη Μαΐου.
Οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν δεχθεί βαρύ πλήγμα, δεδομένου ότι η Ευρώπη προμηθεύεται περίπου το 75% των αεροπορικών της καυσίμων από τη Μέση Ανατολή (για το Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό άγγιζε το 40% πριν από τη σύγκρουση).
Παρόλο που το Ηνωμένο Βασίλειο έχει στραφεί προς τις ΗΠΑ με εισαγωγές – ρεκόρ το τελευταίο διάστημα, η ένωση Airlines UK επισημαίνει ένα σοβαρό εμπόδιο: πολλά αμερικανικά διυλιστήρια παράγουν Jet A, έναν ελαφρώς διαφορετικό τύπο καυσίμου που δεν επιτρέπεται επί του παρόντος στο Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους υποκατάστασης των ποσοτήτων από τον Κόλπο.
Η Lufthansa ανακοίνωσε την ακύρωση 20.000 πτήσεων μικρών αποστάσεων από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο για να εξοικονομήσει 40.000 μετρικούς τόνους κηροζίνης.
Παράλληλα, η KLM ακύρωσε 160 πτήσεις για τον επόμενο μήνα και η Air New Zealand περισσότερες από 1.000 πτήσεις μέχρι τον Μάιο.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η British Airways έκλεισε τη γραμμή Χίθροου-Τζέντα, η Virgin Atlantic σταμάτησε το δρομολόγιο Λονδίνο-Ριάντ και η Norse Atlantic διέκοψε τη σύνδεση Λονδίνο (Γκάτγουικ)-Λος Άντζελες.
Το οικονομικό βάρος είναι ήδη τεράστιο, με τον όμιλο IAG (ιδιοκτήτη της BA) να δηλώνει πως δεν έχει ανοσία στο αυξανόμενο κόστος, παρά τις στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου, και την EasyJet να καταγράφει επιπλέον επιβάρυνση 25 εκατομμυρίων λιρών μόνο για τον Μάρτιο λόγω των ακριβότερων καυσίμων.
Αυτό το κόστος μετακυλίεται στους καταναλωτές. Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Teneo, οι ναύλοι οικονομικής θέσης είναι κατά μέσο όρο 24% ακριβότεροι από πέρυσι, με το μεγαλύτερο πλήγμα να καταγράφεται στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.
Ενδεικτικά, μια πτήση από Λονδίνο για Μελβούρνη τον Ιούνιο κοστίζει 76% περισσότερο σε σχέση με το 2023, ενώ για το Χονγκ Κονγκ η αύξηση φτάνει το 72%.
Η Virgin Atlantic έχει ήδη επιβάλει προσαύξηση καυσίμων, χρεώνοντας τουλάχιστον 50 λίρες επιπλέον στους επιβάτες οικονομικής θέσης και 360 λίρες στη business, την ώρα που η Air France-KLM προσθέτει περίπου 87 λίρες στις κρατήσεις μετ’ επιστροφής μεγάλων αποστάσεων.
Η Airlines UK παρέδωσε στη βρετανική κυβέρνηση και την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (CAA) μια λίστα αιτημάτων για τη διαχείριση της κρίσης.
Οι υπουργοί εξετάζουν το ενδεχόμενο προσωρινής κατάργησης σειράς κανονισμών, με το πιο αξιοσημείωτο αίτημα των αεροπορικών εταιρειών να αφορά την αναστολή των κανόνων αποζημίωσης των επιβατών, σε περίπτωση που οι πτήσεις ακυρώνονται δύο εβδομάδες πριν την αναχώρηση λόγω ελλείψεων. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι επιβάτες θα λάμβαναν πλήρη επιστροφή χρημάτων, αλλά δεν θα δικαιούνταν πρόσθετη αποζημίωση.
Σύμφωνα με πηγές, η κυβέρνηση παραμένει διστακτική απέναντι σε ένα τέτοιο μέτρο, θεωρώντας το ως την έσχατη λύση, ωστόσο η τελική απόφαση βρίσκεται πλέον στα χέρια της CAA.
