Κάθε χρόνο, στις αρχές Δεκεμβρίου, τα βλέμματα των Λονδρέζων στρέφονται στην πλατεία Τραφάλγκαρ. Εκεί, στη σκιά της στήλης του Νέλσον, υψώνεται ένα έλατο, στολισμένο με κάθετες σειρές από λευκά φώτα.
Για πολλούς τουρίστες είναι απλώς ένα χριστουγεννιάτικο αξιοθέατο, αλλά για τους κατοίκους του Λονδίνου και του Όσλο, αυτό το δέντρο είναι κάτι πολύ περισσότερο: είναι ένα ζωντανό μνημείο ευγνωμοσύνης και διαρκούς φιλίας.
Η ιστορία ξεκινά μέσα στις στάχτες και την αναταραχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όταν η Νορβηγία καταλήφθηκε από τις ναζιστικές δυνάμεις το 1940, ο Βασιλιάς Χάακον Ζ’ και η νορβηγική κυβέρνηση αναγκάστηκαν να διαφύγουν. Βρήκαν καταφύγιο και ασφάλεια στο Λονδίνο, από όπου οργάνωσαν την αντίσταση και κράτησαν ζωντανό το ηθικό του νορβηγικού λαού μέσω ραδιοφωνικών εκπομπών.
Ως ένδειξη βαθιάς ευγνωμοσύνης για τη βρετανική φιλοξενία και υποστήριξη κατά τη διάρκεια αυτών των σκοτεινών χρόνων, ο λαός του Όσλο αποφάσισε να στέλνει κάθε χρόνο ένα δέντρο στο Λονδίνο. Η παράδοση αυτή ξεκίνησε επίσημα το 1947 και συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα.
Το δέντρο δεν είναι ένα τυχαίο έλατο. Είναι σχεδόν πάντα μια νορβηγική ερυθρελάτη (Norway Spruce), η οποία επιλέγεται από τα δάση γύρω από το Όσλο (συχνά από την περιοχή Nordmarka). Οι δασοκόμοι το αποκαλούν χαϊδευτικά “Η Βασίλισσα του Δάσους”.
Η διαδικασία έχει ως εξής:
Το δέντρο επιλέγεται μήνες ή και χρόνια πριν κοπεί, για να διασφαλιστεί ότι έχει το κατάλληλο ύψος (συνήθως πάνω από 20 μέτρα) και την κατάλληλη πυκνότητα.
Η τελετή κοπής πραγματοποιείται τον Νοέμβριο, παρουσία του Δημάρχου του Όσλο, του Βρετανού Πρέσβη στη Νορβηγία και συχνά του Λόρδου Δημάρχου του Westminster.
Το δέντρο ταξιδεύει οδικώς και στη συνέχεια διασχίζει τη Βόρεια Θάλασσα με πλοίο μέχρι το λιμάνι του Immingham, πριν φτάσει τελικά στο κεντρικό Λονδίνο με φορτηγό.
Η τελετή φωταγώγησης του χριστουγεννιάτικου δέντρου γίνεται κάθε χρόνο την πρώτη Πέμπτη του Δεκέμβρη.
Μια λεπτομέρεια που συχνά ξενίζει τους επισκέπτες είναι ο τρόπος που στολίζεται το δέντρο.
Σε αντίθεση με τα πολύχρωμα και φορτωμένα δέντρα των εμπορικών κέντρων, το δέντρο της Τραφάλγκαρ διατηρεί τον παραδοσιακό νορβηγικό τρόπο διακόσμησης.
Τα φώτα τοποθετούνται κάθετα (από την κορυφή προς τα κάτω) και όχι οριζόντια γύρω-γύρω. Αυτό γίνεται για να αναδειχθεί το φυσικό σχήμα του κωνοφόρου και να συμβολίσει την απλότητα.
Τα τελευταία χρόνια, το δέντρο έχει γίνει συχνά αντικείμενο χιούμορ στα social media. Κάποιες χρονιές, το δέντρο έφτασε στο Λονδίνο δείχνοντας λίγο “κουρασμένο” ή με αραιά κλαδιά, προκαλώντας σχόλια ότι μοιάζει με “αγγούρι” ή ότι “χρειάζεται βιταμίνες”.
Ωστόσο, οι υπεύθυνοι υπενθυμίζουν πάντα ότι πρόκειται για ένα δέντρο που μεγάλωσε ελεύθερο στη φύση, μέσα σε πυκνό δάσος, και όχι σε καλλιέργεια για λόγους αισθητικής τελειότητας. Η “ατέλειά” του είναι μέρος της αυθεντικότητάς του.
