Το νομικό καθεστώς των βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρο, στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια, είναι «ακλόνητο» και η παραχώρηση της κυριαρχίας τους τίθεται εκτός συζήτησης.
Αυτό ξεκαθάρισε σε συνέντευξη στην εφημερίδα The Telegraph ο Βρετανός υφυπουργός άμυνας, αρμόδιος για τις ένοπλες δυνάμεις, Αλ Καρνς, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης με την κυπριακή κυβέρνηση.
Ο πρώην ανώτατος αξιωματικός των Πεζοναυτών τόνισε ότι η κυριαρχία των εδαφών αυτών, που παραμένουν υπό βρετανικό έλεγχο μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, είναι απολύτως μη διαπραγματεύσιμη.
Η τοποθέτηση του Βρετανού υπουργού έρχεται στον απόηχο των προθέσεων που εξέφρασε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο Κύπριος πρόεδρος είχε ανακοινώσει σχέδια για επαναδιαπραγμάτευση του μέλλοντος των «αποικιακών» βρετανικών βάσεων με τη λήξη των εχθροπραξιών.
Τον περασμένο μήνα, μάλιστα, σε σύνοδο κορυφής της ΕΕ, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Όταν τελειώσει αυτή η ατυχής κατάσταση στην Κύπρο, πρέπει να έχουμε μια ανοιχτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με το καθεστώ. και το μέλλον των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο».
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια στο νησί εντάθηκαν δραματικά όταν ένα drone-καμικάζι έπληξε υπόστεγο στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι, το οποίο στέγαζε δύο αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη U2.
Το περιστατικό αυτό ώθησε συμμάχους του Κύπριου προέδρου να εξετάσουν σχέδια ανάκτησης του κυριαρχικού ελέγχου των βάσεων, στα πρότυπα της αμφιλεγόμενης πρόσφατης συμφωνίας της Βρετανίας να παραδώσει τα νησιά Τσάγκος. Σύμφωνα με το σχέδιο που φέρεται να εξετάζει η Λευκωσία, οι δύο στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα περνούσαν σε κυπριακά χέρια και στη συνέχεια θα εκμισθώνονταν ξανά στη Βρετανία για να συνεχιστεί η απρόσκοπτη χρήση τους.
Μιλώντας από το αεροδρόμιο της RAF στο Ακρωτήρι, ο Καρνς απέρριψε κατηγορηματικά αυτό το σενάριο. Αντί να ανοίξει συζήτηση για τα εδάφη των βάσεων, υποστήριξε ότι η καλύτερη προσέγγιση είναι η συνεργασία με τη Λευκωσία για τη διασφάλιση της άρτιας άμυνας της Κύπρου.
«Αυτό που βλέπουμε, εξαιτίας της απειλής που έχει προκύψει, είναι για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό οι Κύπριοι, οι Βρετανοί και άλλοι σύμμαχοι να ενώνονται για να εργαστούν πάνω σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο υπεράσπισης των δυνατοτήτων εδώ», ανέφερε. Παράλληλα, πρόσθεσε πως αν και η Βρετανία κατανοεί ορισμένες από τις προστριβές, η πραγματικότητα είναι ότι η νομική βάση αυτών των κυρίαρχων εδαφών δεν μπαίνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Προς επίρρωση της βρετανικής δέσμευσης, όχι μόνο για την προστασία των στρατιωτικών εγκαταστάσεων αλλά και ευρύτερα της Κύπρου, η βρετανική πλευρά υποστηρίζει ότι έχει ενισχύσει συστηματικά την άμυνα των βάσεων.
Ήδη από τις πρώτες ημέρες του πολέμου στο Ιράν, όταν σημειώθηκε το πρώτο χτύπημα με drone, ο Στρατός Ξηράς, το Πολεμικό Ναυτικό και η RAF έχουν συνεργαστεί για να δημιουργήσουν ένα πυκνό και περίπλοκο δίκτυο αεράμυνας στην περιοχή.
