Σε μια πρόταση που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά το τοπίο της δικαιοσύνης στην Αγγλία και την Ουαλία προχώρησε την Τρίτη η βρετανική κυβέρνηση, ανακοινώνοντας σχέδια για τον περιορισμό του δικαιώματος σε δίκη με ενόρκους για συγκεκριμένες κατηγορίες αδικημάτων. Στόχος του μέτρου είναι η αντιμετώπιση της τεράστιας συσσώρευσης εκκρεμών υποθέσεων στα ποινικά δικαστήρια.
Σε ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο υπουργός δικαιοσύνης, Ντέιβιντ Λάμι, παρουσίασε το σχέδιο για τη δημιουργία νέων «δικαστηρίων ταχείας διαδικασίας».
Σε αυτά, οι υποθέσεις κατηγορουμένων που αντιμετωπίζουν πιθανή ποινή φυλάκισης τριών ετών ή λιγότερο, θα εκδικάζονται αποκλειστικά από δικαστές, οι οποίοι θα αποφασίζουν για την ενοχή ή την αθωότητά τους, χωρίς την παρουσία ενόρκων.
Ο Λάμι χαρακτήρισε τις προτεινόμενες αλλαγές «τολμηρές αλλά αναγκαίες», επικαλούμενος μια «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» στα δικαστήρια. Όπως τόνισε, η κίνηση αυτή είναι απαραίτητη για να αποδοθεί δικαιοσύνη στα θύματα και να επιταχυνθεί η διαδικασία.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Σχεδόν 80.000 υποθέσεις βρίσκονται σε λίστα αναμονής στο Crown Court (το αρμόδιο δικαστήριο για τα σοβαρά εγκλήματα), αριθμός που έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2019. Οι καθυστερήσεις είναι τέτοιες που ορισμένες δίκες έχουν προγραμματιστεί να διεξαχθούν το 2029.
Παρ’ όλα αυτά, ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι τα σοβαρότερα εγκλήματα, όπως οι ανθρωποκτονίες, οι βιασμοί και οι ληστείες, εξαιρούνται από το νέο μέτρο. «Οι δίκες με ενόρκους θα συνεχίσουν να αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο του συστήματος για τα πιο σοβαρά αδικήματα», υπογράμμισε.
Οι προτάσεις, οι οποίες αφορούν μόνο την Αγγλία και την Ουαλία, αντλούν έμπνευση εν μέρει από το δικαστικό σύστημα του Καναδά. Εκεί, οι δίκες με ενόρκους διεξάγονται μόνο για εγκλήματα που επισύρουν ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω. Σημειώνεται ότι ο αρμόδιος υφυπουργός για τα δικαστήρια επισκέφθηκε το Τορόντο τον περασμένο μήνα για να μελετήσει το συγκεκριμένο μοντέλο.
Για να τεθούν σε ισχύ, οι αλλαγές πρέπει να εγκριθούν από το κοινοβούλιο. Ωστόσο, ο δρόμος δεν αναμένεται να είναι εύκολος. Ήδη έχουν εκφραστεί έντονες αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και από τον ίδιο τον κλάδο της ποινικής δικαιοσύνης.
Ιδιαίτερα ισχυρή αντίσταση αναμένεται στη Βουλή των Λόρδων, μέλη της οποίας είναι πολλοί ανώτεροι νομικοί και συνταξιούχοι δικαστές, οι οποίοι παραδοσιακά υπερασπίζονται τον θεσμό των ενόρκων ως θεμελιώδες συστατικό του βρετανικού δικαίου.
