Η Κυπριακή Δημοκρατία επαναβεβαίωσε τη δέσμευσή της για την προώθηση της διεθνούς ναυτιλιακής συνεργασίας, την προστασία του περιβάλλοντος και την αποτελεσματική ναυτιλιακή διακυβέρνηση, μέσω της συμμετοχής της στις συνεδριάσεις των διοικητικών οργάνων των Διεθνών Ταμείων Αποζημιώσεων Ρύπων Πετρελαίου (IOPC Funds), οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από τις 20 έως τις 23 Οκτωβρίου 2026, στην έδρα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), στο Λονδίνο.
Οι συνεδριάσεις αποτέλεσαν σημαντικό πεδίο συζητήσεων σχετικά με τα διεθνή καθεστώτα ναυτιλιακής ευθύνης και αποζημίωσης, τα περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης, την προστασία του περιβάλλοντος και την αποτελεσματική λειτουργία των διεθνών μηχανισμών αποζημίωσης, καθώς και την προετοιμασία για την έναρξη ισχύος της Σύμβασης HNS του 2010.
Ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο παρουσιάζει η Σύμβαση HNS του 2010 – Διεθνής Σύμβαση του 1996 για την Ευθύνη και την Αποζημίωση για Ζημίες σε Σχέση με τη Θαλάσσια Μεταφορά Επικίνδυνων και Επιβλαβών Ουσιών, όπως τροποποιήθηκε με το Πρωτόκολλο του 2010, η οποία υιοθετήθηκε υπό την αιγίδα του IMO.
Η Σύμβαση θεσπίζει ενιαίο διεθνές νομικό πλαίσιο ευθύνης και αποζημίωσης για ζημίες που προκύπτουν από τη θαλάσσια μεταφορά επικίνδυνων και επιβλαβών ουσιών, περιλαμβανομένων της περιβαλλοντικής ρύπανσης, της απώλειας ανθρώπινης ζωής, των σωματικών βλαβών, των υλικών ζημιών και των ζημιών που προκαλούνται από πυρκαγιά ή έκρηξη.
Βασιζόμενη στο υφιστάμενο διεθνές πρότυπο αποζημίωσης για ζημίες από πετρελαϊκή ρύπανση, αλλά αποτελώντας διακριτό και συμπληρωματικό καθεστώς, η Σύμβαση προβλέπει σύστημα αποζημίωσης δύο επιπέδων. Το πρώτο επίπεδο καθιερώνει αντικειμενική ευθύνη των πλοιοκτητών, εντός καθορισμένων ορίων και με υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη, ενώ το δεύτερο προβλέπει συμπληρωματική αποζημίωση μέσω διεθνούς Ταμείου HNS, το οποίο χρηματοδοτείται από εισφορές των υπόχρεων παραληπτών επικίνδυνων και επιβλαβών ουσιών.
Οι προϋποθέσεις για την έναρξη ισχύος της Σύμβασης πληρώθηκαν στις 29 Μαΐου 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη ισχύος της σε διεθνές επίπεδο στις 29 Νοεμβρίου 2027. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ενίσχυση του διεθνούς πλαισίου ναυτιλιακής ευθύνης και αποζημίωσης, καθώς και για την προστασία όσων πλήττονται από περιστατικά που αφορούν επικίνδυνες και επιβλαβείς ουσίες.
Νομοθετική Πρόοδος και Διεθνείς Δεσμεύσεις της Κύπρου
Κατόπιν της έγκρισης της προσχώρησης στη Σύμβαση από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Μάιο του 2026, το Υφυπουργείο Ναυτιλίας της Κύπρου προχώρησε στην ετοιμασία των αναγκαίων νομοθετικών τροποποιήσεων του υφιστάμενου εθνικού πλαισίου κύρωσης. Το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο τέθηκε στη συνέχεια σε δημόσια διαβούλευση, η οποία ολοκληρώθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2026.
Οι εν λόγω προπαρασκευαστικές ενέργειες καταδεικνύουν τη δέσμευση της Κύπρου για την ενίσχυση των διεθνών μηχανισμών ναυτιλιακής ευθύνης και αποζημίωσης, την αναβάθμιση της προστασίας του περιβάλλοντος και την αποτελεσματική ενσωμάτωση των διεθνών ναυτιλιακών υποχρεώσεων στην εθνική νομοθεσία.
Συμμετοχή και Διεθνής Εκπροσώπηση της Κύπρου
Την Κυπριακή Δημοκρατία εκπροσώπησαν στις συνεδριάσεις ο Δρ Χρίστος Αταλιανής, Σύμβουλος Ναυτιλιακών Θεμάτων και Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος στον IMO, ο κ. Νικόλας Ιωάννου, Σύμβουλος Ναυτιλιακών Θεμάτων και Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος στον IMO, η κα Λυδία Μαρκάρη-Κυριάκου, Προϊσταμένη της Μονάδας Νομικών Θεμάτων του Υφυπουργείου Ναυτιλίας και Αντιπρόεδρος της Νομικής Επιτροπής του IMO, η οποία έχει επίσης συμβάλει στις εθνικές νομοθετικές προετοιμασίες σχετικά με τη Σύμβαση HNS του 2010, καθώς και η κα Μαγδαληνή Παρούτη, μέλος της Αντιπροσωπείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στον IMO, με αρμοδιότητες στον στρατηγικό σχεδιασμό και την προώθηση των διεθνών ναυτιλιακών συμφερόντων της Κύπρου, με ιδιαίτερη έμφαση στο Λονδίνο.
Μέσα από τις συνεχιζόμενες νομοθετικές της πρωτοβουλίες και την ενεργό συμμετοχή της στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, η Κύπρος παραμένει προσηλωμένη στην υποστήριξη ενός διεθνούς ναυτιλιακού πλαισίου που βασίζεται σε κανόνες δικαίου και προάγει την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια δικαίου, τη λογοδοσία και την αποτελεσματική λειτουργία των μηχανισμών αποζημίωσης.
