Πλήθος λογαριασμών στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, οι οποίοι μέχρι πρότινος εμφανίζονταν ως ένθερμοι υποστηρικτές της ανεξαρτησίας της Σκωτίας, σίγησαν ξαφνικά όταν οι αρχές της Τεχεράνης επέβαλαν καθολική διακοπή στο διαδίκτυο της χώρας σε μια προσπάθεια καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Η χρονική συγκυρία όλων αυτών έφερε στο φως ύποπτες διασυνδέσεις μεταξύ του ιρανικού καθεστώτος και διαδικτυακών «influencers» που επιχειρούν να παρέμβουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το χρονικό της αποκάλυψης και τα ψευδή προφίλ
Συγκεκριμένα προφίλ σταμάτησαν απότομα τις αναρτήσεις τους στις 8 Ιανουαρίου, αμέσως μόλις τέθηκε σε ισχύ η διακοπή του διαδικτύου στο Ιράν.
Οι εν λόγω λογαριασμοί, οι οποίοι εντοπίστηκαν αρχικά από το UK Defence Journal, είχαν επιδοθεί τις τελευταίες εβδομάδες στη διασπορά θεωριών συνωμοσίας και αρνητικών ειδήσεων για τη Μεγάλη Βρετανία και τη Σκωτία.
Ένας από τους λογαριασμούς, δήλωνε «παθιασμένος με την ανεξαρτησία της Σκωτίας και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση».
Μεταξύ των ψευδών ειδήσεων που διέδωσε ήταν ο ισχυρισμός ότι διαδηλωτές είχαν καταλάβει το Κάστρο του Μπαλμόραλ και ότι «τεράστιες εκτάσεις» των Χάιλαντς μετατρέπονταν σε «εργαστήρια όπλων».
Μια άλλη ανάρτηση από διαφορετικό λογαριασμό ισχυριζόταν ψευδώς ότι η βρετανική κυβέρνηση είχε προχωρήσει σε «πραξικόπημα» στη Σκωτία, στέλνοντας στρατιωτικά φορτηγά στο Εδιμβούργο.
Τα ευρήματα ειδικών κυβερνοασφάλειας
Ειδικοί ασφαλείας της εταιρείας Cyabra είχαν ήδη αποκαλύψει από πέρυσι ότι χιλιάδες αναρτήσεις στο X σχετικά με τη σκωτσέζικη ανεξαρτησία ενδέχεται να προέρχονταν από το Ιράν. Σάρωσαν χιλιάδες χρήστες και διαπίστωσαν ότι το 26% των λογαριασμών που συζητούσαν το θέμα ήταν πιθανότατα ψεύτικοι.
Μέχρι το περασμένο καλοκαίρι, περίπου 1.300 ύποπτοι λογαριασμοί είχαν κοινοποιήσει συνολικά 3.000 αναρτήσεις, οι οποίες συγκέντρωσαν κατ’ εκτίμηση 224 εκατομμύρια προβολές και 126.000 αντιδράσεις (όπως απαντήσεις, likes ή κοινοποιήσεις).
Η Cyabra διαπίστωσε μάλιστα ένα μοτίβο: οι λογαριασμοί αυτοί είχαν σιγήσει ξανά πέρυσι στις 13 Ιουνίου —ταυτόχρονα με μια άλλη διακοπή ίντερνετ στο Ιράν μετά από αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης— και παρέμειναν ανενεργοί για 16 ημέρες.
Ο Stephen Kerr, βουλευτής των Σκωτσέζων Συντηρητικών, ζήτησε άμεση παρέμβαση, καλώντας την κυβέρνηση στο Γουέστμινστερ να διερευνήσει τους φερόμενους ως υποστηριζόμενους από το Ιράν λογαριασμούς και ζήτησε από το X να αποκλείσει το δίκτυο.
Σε επιστολή του προς τον Dan Jarvis, υφυπουργό για θέματα ασφαλείας, ο Kerr τόνισε: «Αυτά που ήδη γνωρίζουμε θα πρέπει να ανησυχούν όποιον ενδιαφέρεται για την υγεία της δημοκρατίας μας», προσθέτοντας ότι οι λογαριασμοί έδειξαν «σαφές ενδιαφέρον για την αποδυνάμωση και την αποσταθεροποίηση του Ηνωμένου Βασιλείου».
Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να αναλάβουν τις ευθύνες τους, εντοπίζοντας και αφαιρώντας τέτοιου είδους λογαριασμούς μαζικά και χωρίς καθυστέρηση.
Τον Δεκέμβριο, ο Douglas Alexander, υφυπουργός αρμόδιος για τη Σκωτία, είχε δηλώσει ότι η κυβερνητική έρευνα για τις επιχειρήσεις ξένης επιρροής στο Ηνωμένο Βασίλειο θα συμπεριλάμβανε και τις ιρανικές απόπειρες παρέμβασης στο ζήτημα της σκωτσέζικης ανεξαρτησίας.
Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι έρευνες έχουν δείξει «ιρανική δραστηριότητα σε σχέση με το συνταγματικό μέλλον της Σκωτίας», χαρακτηρίζοντας «σωστό και πρέπον» να διερευνηθεί το ζήτημα εις βάθος.
