Κοινωνικές κατοικίες μόνο για Βρετανούς πολίτες και όσους Ευρωπαίους πολίτες διαθέτουν καθεστώς μόνιμης διαμονής υπόσχεται το Συντηρητικό Κόμμα, εάν κερδίσει τις επόμενες εκλογές.
Το σχέδιο προβλέπει τον τερματισμό των νέων μισθώσεων, καθώς και τη διακοπή των υφιστάμενων συμβολαίων για ζευγάρια όπου κανένα μέλος δεν είναι πολίτης του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το κόμμα, το οποίο κατηγορεί τους Εργατικούς ότι έχουν χάσει τον έλεγχο της μετανάστευσης με αποτέλεσμα οι Βρετανοί να εγκλωβίζονται στις λίστες αναμονής, η κίνηση αυτή υπολογίζεται ότι θα απελευθερώσει 228.144 κατοικίες για οικογένειες Βρετανών.
Εάν εφαρμοστεί η πρόταση των Συντηρητικών, όσοι ενοικιαστές οδηγηθούν στην έξωση, θα αναμένεται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους μέσα σε έξι μήνες.
Κάθε άτομο που ζει μόνο του σε κοινωνική κατοικία και δεν είναι Βρετανός, Ιρλανδός ή Ευρωπαίος πολίτης θα χάσει το σπίτι του, ανεξάρτητα από το αν έχει παιδιά ή όχι.
Ωστόσο, όσοι διαθέτουν καθεστώς μόνιμης διαμονής (settled status) δεν θα αντιμετωπίσουν εξώσεις.
Όσον αφορά τα μελλοντικά συμβόλαια, δικαίωμα θα έχουν οι Βρετανοί πολίτες και όσοι έχουν settled status, αλλά οι νέοι Ευρωπαίοι πολίτες χωρίς το συγκεκριμένο καθεστώς θα αποκλείονται.
Σήμερα, ξένοι υπήκοοι με καθεστώς μόνιμης διαμονής, καθεστώς πρόσφυγα ή συγκεκριμένες ανθρωπιστικές προστασίες μπορούν να εξασφαλίσουν κοινωνική στέγη. Αντίθετα, οι αιτούντες άσυλο αποκλείονται, εκτός εάν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις, όπως περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας.
Σύμφωνα με τα τελευταία κυβερνητικά στοιχεία (Μάρτιος 2025), 1,34 εκατομμύρια νοικοκυριά βρίσκονται σε λίστες αναμονής για κοινωνική κατοικία.
Την περίοδο 2024-2025, το 89% των κύριων ενοικιαστών σε νέες μισθώσεις, δηλαδή 233.000 άτομα, ήταν Βρετανοί υπήκοοι. Την ίδια περίοδο, το 2,3% των νέων μισθώσεων δόθηκε σε πρόσφυγες.
Οι περισσότεροι πρόσφυγες που έλαβαν κοινωνική κατοικία κατάγονταν από το Αφγανιστάν, με την Ουκρανία να αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή χώρα προέλευσης.
Η σκιώδης υπουργός εργασίας και συντάξεων, Έλεν Γουέιτλι, δήλωσε ότι η απόκτηση στέγης στη Βρετανία πρέπει να κερδίζεται μέσω της εργασίας, της πληρωμής φόρων και της ενσωμάτωσης.
Πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να αποτελεί μια δωρεάν παροχή του συστήματος επιδομάτων, τονίζοντας πως η Βρετανία δεν μπορεί να είναι το μηχάνημα ανάληψης μετρητών για όλο τον κόσμο, και κατηγόρησε τους Εργατικούς ότι έχουν χάσει τον έλεγχο τόσο της μετανάστευσης όσο και του λογαριασμού της κοινωνικής πρόνοιας.
Από την πλευρά του, το Εργατικό Κόμμα χαρακτήρισε την πρόταση μη σοβαρή και ανεφάρμοστη, υποστηρίζοντας ότι αντιγράφει το κόμμα Reform UK και δεν λύνει τη στεγαστική κρίση που δημιούργησαν οι ίδιοι οι Συντηρητικοί.
Εκπρόσωπος του κόμματος ανέφερε ότι η πολιτική αυτή θα πλήξει κυρίως πρόσφυγες και μακροχρόνιους κατοίκους που έχουν προσφέρει στη χώρα, ενώ θα αφήσει περισσότερες οικογένειες εκτεθειμένες στον κίνδυνο της αστεγίας. Κατέληξε λέγοντας ότι οι Συντηρητικοί οφείλουν τουλάχιστον να αναγνωρίσουν τις αποτυχίες τους και να ζητήσουν συγγνώμη αντί να κυνηγούν εντυπωσιακούς τίτλους.
Από την πλευρά της, η διευθύνουσα σύμβουλος της φιλανθρωπικής οργάνωσης Shelter, Σάρα Έλιοτ, υπογράμμισε ότι υπάρχουν ήδη αυστηροί κανόνες επιλεξιμότητας και τα σπίτια δεν μοιράζονται στους ανθρώπους μόλις φτάσουν στη χώρα.
Χαρακτήρισε τα σχέδια αυτά διχαστικά, αναφέροντας ότι θα πετάξουν βίαια στο δρόμο ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων χιλιάδων οικογενειών και συνταξιούχων που ζουν στα σπίτια τους για δεκαετίες. Όπως είπε, η στεγαστική κρίση προκαλείται από την αποτυχία των διαδοχικών κυβερνήσεων να χτίσουν αρκετές προσιτές κοινωνικές κατοικίες και όχι από το ποιος έχει πρόσβαση σε αυτές.
Ο εκπρόσωπος εσωτερικών υποθέσεων του κόμματος Ριφόρμ, Ζία Γιουσούφ, κατηγόρησε τους Συντηρητικούς ότι προσπαθούν να αντιγράψουν τη δική τους πολιτική, αλλά τους προσήψε ότι δεν πηγαίνουν αρκετά μακριά, καθώς η απαγόρευσή τους εξαιρεί όσους έχουν settled status.
Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η νέα πολιτική της Κέμι Μπέιντενοχ επιτρέπει σε δεκάδες χιλιάδες ξένους από την Ευρωπαϊκή Ένωση να καταλαμβάνουν κοινωνικές κατοικίες που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους, και ξεκαθάρισε ότι το κόμμα του θα διασφαλίσει πως η κοινωνική στέγαση θα προορίζεται αυστηρά για τους Βρετανούς πολίτες.
